Shloka 73
घनान्धकारे वितते तमोनुदौ यथोदितौ तद्वदतीव रेजतु: । तदनन्तर जैसे पूर्व और पश्चिमकी हवाएँ एक-दूसरीको दबाती हैं, उसी प्रकार वे दोनों वीर एक-दूसरेके अस्त्रोंको अपने अस्त्रोंद्वारा नष्ट करके फैले हुए प्रगाढ़ अन्धकारमें उदित हुए सूर्य और चन्द्रमाके समान अत्यन्त प्रकाशित होने लगे
ghanāndhakāre vitate tamonudau yathoditau tadvad atīva rejatuḥ |
Wika ni Sañjaya: Nang kumalat ang siksik na dilim sa lahat ng dako, ang dalawang iyon—mga tagapagtaboy ng kadiliman—ay nagningning na wari’y araw at buwan na sumisikat sa langit. Pagkaraan, gaya ng hanging silangan at hanging kanluran na nagsasalpukan at nagdidikdikan, gayon din silang dalawang bayani: winawasak ng bawat isa ang mga palasong ipinakakawala ng kabila sa pamamagitan ng sariling sandata; at sa gitna ng makapal na dilim, sila’y muling nagliyab sa ningning—larawan ng kagalingang pandigma, kung saan ang husay ay sinasagot ng husay.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined prowess in battle: even amid overwhelming darkness and chaos, true mastery is shown by countering aggression with precise control—neutralizing weapons rather than merely escalating violence—suggesting an ideal of regulated, skillful combat.
Sañjaya describes two opposing heroes locked in a fierce exchange. Each intercepts and destroys the other’s missiles with his own, and their brilliance in combat is compared to the sun and moon appearing in a sky filled with dense darkness, like opposing winds pressing against each other.