Shloka 13
भीममुग्र॑ महात्मानं त्र्यक्ष॑ शर्व॑ कपर्दिनम्,“जिनकी मूर्ति बड़ी ही उग्र और भयंकर है, जो महात्मा हैं, जिनके तीन नेत्र और मस्तकपर जटाजूट है, उन सर्वसमर्थ ईश्वर भगवान् शंकरको दूसरे लोग देख भी नहीं सकते फिर उनके साथ युद्ध करनेकी तो बात ही कया है? परंतु तुमने सम्पूर्ण जीवोंका कल्याण करनेवाले उन्हीं स्थाणुस्वरूप महादेव साक्षात् भगवान् शिवकी युद्धके द्वारा आराधना की है, अन्य देवताओंने भी तुम्हें वरदान दिये है; इसलिये महाबाहु पार्थ! तुम उन देवाधिदेव त्रिशूलधारी भगवान् शंकरकी कृपासे कर्णको उसी प्रकार मार डालो, जैसे वृत्रविनाशक इन्द्रने नमुचिका वध किया था। कुन्तीनन्दन! तुम्हारा सदा ही कल्याण हो। तुम युद्धमें विजय प्राप्त करो”
sañjaya uvāca—bhīmam ugraṃ mahātmānaṃ tryakṣaṃ śarvaṃ kapardinam | anye janā na paśyanti, tasya yoddhuṃ kutaḥ punaḥ || parantu tvaṃ sarvabhūtahitāya taṃ sthāṇusvarūpaṃ mahādevaṃ sākṣād bhagavantaṃ śivaṃ yuddhenaivārādhitavān | anyair api devaiḥ te varadānāni dattāni | tasmāt mahābāho pārtha, devādhidevaṃ triśūladharaṃ śaṅkaraṃ prasādya karṇaṃ tathā jahi, yathā vṛtravināśaka indro namuciṃ jaghāna | kuntīnandana, tava sadā kalyāṇaṃ bhavatu; yuddhe jayaṃ prāpnuhi ||
Sinabi ni Sañjaya: “Ang Panginoong yaon na kakila-kilabot at makapangyarihan ang diwa—ang may tatlong mata, si Śarva, ang may buhol-buhol na buhok—ni hindi man lamang matitigan ng karaniwang nilalang; paano pa kaya ang makipagdigma sa Kanya? Ngunit sinamba mo ang mismong Mahādeva—si Śiva mismo, ang Matatag—sa pamamagitan ng pakikibaka, para sa kapakanan ng lahat ng nilalang. Ang iba pang mga diyos ay nagkaloob din sa iyo ng mga biyaya. Kaya, O Pārtha na makapangyarihan ang bisig, sa biyaya ni Śaṅkara, ang may hawak na trisula at Panginoon ng mga diyos, patayin mo si Karṇa gaya ng pagpatay ni Indra, ang pumatay kay Vṛtra, kay Namuci. O anak ni Kuntī, nawa’y lagi kang pagpalain; magwagi ka sa digmaang ito.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames righteous victory as grounded not merely in force but in alignment with divine order: awe before the transcendent (Śiva), devotion expressed through disciplined action, and the ethical aim of sarvabhūtahita (the welfare of all beings). Boons and grace are presented as supports for dharmic action rather than substitutes for it.
Sañjaya encourages Arjuna (Pārtha) before the climactic struggle with Karna. He recalls Arjuna’s prior propitiation of Śiva and the boons received from the gods, then urges him to slay Karna by Śiva’s grace, comparing it to Indra’s legendary killing of the demon Namuci.