Shloka 19
तस्यास्यतस्तानभिनिध्नतश्ष ज्याबाणहस्तस्य धनुःस्वनेन । साद्रिद्रुमा स्यात् पृथिवी विशीर्णे- त्यतीव मत्वा जनता व्यषीदत्
tasyāsyatas tān abhinighnataś ca jyā-bāṇa-hastasya dhanuḥ-svanena | sādridrumā syāt pṛthivī viśīrṇeti atīva matvā janatā vyaṣīdat ||
Sinabi ni Sañjaya: Habang patuloy siyang nagpapakawala ng mga palaso at ibinabagsak ang mga kaaway—ang kanyang mga kamay ay laging handa sa pisi ng busog at sa mga palaso—ang dagundong na tunog ng kanyang busog ay nagdulot ng kawalang-pag-asa sa mga tao. Inakala nila, “Ang mismong lupa, kasama ang mga bundok at mga punò, ay mapupunit dahil sa tunog na iyon,” kaya sila’y nalugmok sa matinding panghihina ng loob.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked martial power and the spectacle of violence can crush collective morale: fear spreads not only through physical harm but through the perceived inevitability of destruction. Ethically, it points to war’s capacity to overwhelm society with despair, even before outcomes are decided.
Sañjaya describes Karna relentlessly shooting and killing opponents. The loud twang of Karna’s bow is portrayed as so terrifying that onlookers imagine the earth itself—mountains and trees included—might split apart, and the people fall into deep dejection.