सुदुर्गमा सुविषमा घोरात्यर्थ सुदुर्दशा । रणभूमिरभूद् राजन् महावैतरणी यथा
sudurgamā suviṣamā ghorātyartha sudurdaśā | raṇabhūmir abhūd rājan mahāvaitaraṇī yathā ||
Sinabi ni Sañjaya: O Hari, ang larangan ng digmaan ay naging lubhang di-malampasan at mapanlinlang sa panganib—nakapanghihilakbot na lampas sa sukat, isang tanawin ng sukdulang kapahamakan—na wari’y ang dakilang Vaitaraṇī mismo. Ipinahihiwatig ng paghahambing na ito na kapag pinakawalan ang digmaan, nagiging daanang tulad ng impiyerno, kung saan ang pagdurusa’y lumalampas sa karaniwang hangganan ng tao.
संजय उवाच
The verse highlights the moral and existential cost of war: when violence dominates, the world becomes like a hell-crossing—dangerous, chaotic, and saturated with suffering—implying a warning about adharma and the consequences of unchecked conflict.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that the battlefield has turned extraordinarily perilous and dreadful, using the image of the great Vaitaraṇī to convey the scale of terror and devastation unfolding in the fighting.