Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

किरीटथधारी अर्जुनके उत्तम बाणोंसे आहत होकर नित्य मद बहानेवाले

samantāj jaladaprakhyān vāraṇān madavarṣiṇaḥ | abhipede 'rjunaratho ghanān bhindann ivāṃśumān ||

Wika ni Sañjaya: Tinamaan ng pinakamahuhusay na palaso ni Arjuna, ang may suot na korona, ang apatnaraang nagngangalit na elepante—nakabaluti, may mga palatandaang mapalad, at laging umaagos ang katas ng pagkalasing—at sila’y bumagsak sa lupa. Sa kanilang likod nakasakay ang mga mandirigmang may gintong baluti at gintong palamuti, at ang mga malulupit na mahout ay nagtutulak sa kanila pasulong sa pamamagitan ng sakong at mga daliri ng paa. Nang bumagsak silang lahat, ang mga elepante’y nagkalat sa bawat dako na parang mga tuktok ng bundok na gumuho, kasama ang tao at iba pang nilalang. Dahil sa matitinding sugat mula sa mga palaso ni Arjuna, natakpan ng mga katawan ng mga hari ng elepante ang larangan. At ang karwahe ni Arjuna ay sumugod sa gitna ng mga elepanteng maitim na parang ulap at umaagos ang katas ng rut, winawasak ang kanilang hanay sa magkabilang panig—gaya ng maningning na araw na pumupunit sa makakapal na ulap upang magliwanag.

समन्तात्from all sides
समन्तात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्त
FormAvyaya (ablatival adverb: 'from all sides')
जलदप्रख्यान्resembling clouds
जलदप्रख्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootजलद-प्रख्य
FormMasculine, Accusative, Plural
वारणान्elephants
वारणान्:
Karma
TypeNoun
Rootवारण
FormMasculine, Accusative, Plural
मदवर्षिणःpouring forth rut-fluid
मदवर्षिणः:
Karma
TypeAdjective
Rootमद-वर्षिन्
FormMasculine, Accusative, Plural (epithet agreeing with वारणान्; form often seen as -इणः in epic usage)
अभिपेदेapproached / came upon
अभिपेदे:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-√पद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd person, Singular, Parasmaipada
अर्जुनरथःArjuna's chariot
अर्जुनरथः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन-रथ
FormMasculine, Nominative, Singular
घनान्clouds / masses
घनान्:
Karma
TypeNoun
Rootघन
FormMasculine, Accusative, Plural
भिन्दन्splitting / rending
भिन्दन्:
Karta
TypeVerb
Root√भिद्
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Nominative, Singular
इवas if / like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
FormAvyaya
अंशुमान्the radiant one (the Sun)
अंशुमान्:
Karta
TypeNoun
Rootअंशुमत्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
A
Arjuna’s chariot
W
war-elephants (vāraṇāḥ)
T
the sun (aṃśumān)
C
clouds (jaladāḥ/ghanāḥ)

Educational Q&A

The verse highlights how steadfast resolve and trained prowess, aligned with one’s dharma, can cut through overwhelming opposition; at the same time, it implicitly reminds the listener of war’s brutal consequences, even when fought for a righteous end.

Sañjaya describes Arjuna’s chariot driving into a mass of rutting war-elephants, splitting and scattering them; the imagery compares Arjuna’s advance to the sun breaking through and tearing apart dense clouds.