Shloka 5
Adhyāya 8: Saṃprahāra-varṇana and Bhīma–Kṣemadhūrti Dvipa-Yuddha
Combat Description and Elephant Duel
दिव: प्रपतनं भानोरुव्यामिव महाद्युते: | संशोषणमिवाचिन्त्यं समुद्रस्याक्षयाम्भस:
divaḥ prapatanaṃ bhānor urvyām iva mahādyuteḥ | saṃśoṣaṇam ivācintyaṃ samudrasyākṣayāmbhasaḥ ||
Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “O Hari, ang pangyayaring ito’y gaya ng mga bagay na di-maaaring mangyari—na wari’y ang maningning na Araw ay mahuhulog mula sa langit tungo sa lupa, at ang karagatang inaakalang di-mauubos ang tubig ay matutuyong di-mawari.” Sa bigat ng aral at lakas ng salaysay, itinatanghal ng taludtod ang pagkamatay ni Karṇa bilang pagbaligtad na yayanig sa daigdig, na nagpapatingkad na ang kaayusang moral ng digmaan ay umabot na sa pasyang liko na di na maibabalik.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses cosmic impossibilities (the Sun falling, the ocean drying) to convey how utterly shocking and order-shaking certain outcomes can be; it underscores the Mahābhārata theme that in war even what seems ‘fixed’ can be overturned, prompting reflection on impermanence and the limits of human expectation.
Vaiśaṃpāyana is describing the news of Karṇa’s fall as something almost unimaginable, comparing it to impossible natural catastrophes; the similes heighten Dhṛtarāṣṭra’s sense that the Kaurava cause is collapsing beyond recovery.