Shloka 10
Adhyāya 8: Saṃprahāra-varṇana and Bhīma–Kṣemadhūrti Dvipa-Yuddha
Combat Description and Elephant Duel
धृतराष्ट्र रवाच संजयाधिरथिरीर: सिंहद्विरदविक्रम: । वृषभप्रतिमस्कन्धो वृषभाक्षगतिश्नचरन्
dhṛtarāṣṭra uvāca sañjaya adhirathīraḥ siṃha-dvirada-vikramaḥ | vṛṣabha-pratima-skandho vṛṣabhākṣa-gatiś caran ||
Sinabi ni Dhṛtarāṣṭra: “Sañjaya, si Karṇa—ang magiting na anak ni Adhiratha—ay gumagalaw sa larangan ng digmaan na may lakas na gaya ng leon at elepante. Ang kaniyang mga balikat ay tulad ng sa torong matipuno; ang kaniyang mga mata at lakad ay tila toro rin. Dahil sa pagbuhos niya ng limos na parang ulan, itinuring din siyang ‘vṛṣabha’—toro. Sa gitna ng salpukan ng mga sandata, kahit humarap siya sa kaaway na tulad ni Indra, hindi siya umatras sa labanan. Siya’y nasa kabataan, at ang kaniyang katawan ay matatag na wari’y hinubog mula sa vajra.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the kṣatriya ideal of steadfast courage: a warrior should not retreat when duty calls, even before a formidable opponent. It also frames martial excellence through controlled strength and reputation—valor joined to an identity shaped by generosity and resolve.
Dhṛtarāṣṭra addresses Sañjaya and asks/reflects upon Karṇa’s qualities. He describes Karṇa’s physical power and battlefield bearing through animal similes (lion, elephant, bull), emphasizing his fearlessness and unyielding presence in combat.