Shloka 296
युधिष्टिरं धर्मभृतां वरिष्ठ शृणुष्व राजन्निति शक्रसूनु: । “अतः पार्थ! अब तुम यहाँ अपनी ही वाणीद्वारा अपने गुणोंका वर्णन करो। ऐसा करनेसे यह मान लिया जायगा कि तुमने अपने ही हाथों अपना वध कर लिया।” यह सुनकर अर्जुनने उनकी बातका अभिनन्दन करते हुए कहा--'श्रीकृष्ण! ऐसा ही हो'। फिर इन्द्रकुमार अर्जुन अपने धनुषको नवाकर धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ युधिष्ठिससे इस प्रकार बोले --'राजन! सुनिये
sañjaya uvāca |
yudhiṣṭhiraṃ dharmabhṛtāṃ variṣṭha śṛṇuṣva rājann iti śakrasūnuḥ |
Sinabi ni Sañjaya: “O Yudhiṣṭhira, pinakadakila sa mga tagapangalaga ng dharma, makinig ka, O Hari,”—gayon nagsalita si Arjuna, anak ni Indra. Sa palitang iyon, hinikayat si Arjuna na ilarawan ang sarili niyang mga kagalingan sa sarili niyang pananalita—upang, sa mismong pag-aangkin na iyon, maituring na para bang siya’y pinatay ang sarili sa sariling kamay. Nang marinig ito, tinanggap ni Arjuna ang mungkahi at nagsabi: “Śrī Kṛṣṇa! Ganyan na nga.” Pagkaraan, yumuko si Indrakumāra Arjuna sa kanyang busog at magalang na nagsalita kay Yudhiṣṭhira, ang pinakamatuwid sa mga matutuwid: “Maharaja, makinig po…”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the ethical weight of speech in a dharmic context: words can establish honor or invite peril. It frames self-praise and public declaration as morally and strategically consequential, especially for a kshatriya in wartime.
Sanjaya reports that Arjuna (Indra’s son) respectfully calls upon Yudhishthira—praised as foremost among dharma-bearers—to listen. This introduces a speech where Arjuna, after accepting a provocative suggestion about declaring his own qualities, turns to address Yudhishthira directly.