Next Verse

Shloka 1

कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira

अफ्-#-#कत एकोनसप्ततितमो<ध्याय: वध करनेके लिये उद्यत हुए भगवान्‌ बलाकव्याध और कौशिक पनिकी कण सुनाते हुए धर्मका तत्त्व बताकर समझाना संजय उवाच युधिष्ठिरेणैवमुक्त: कौन्तेय: श्वेतवाहन: । असिं जग्राह संक्रुद्धों जिघांसुर्भरतर्षभम्‌,संजय कहते हैं--राजन्‌! युधिष्ठिरके ऐसा कहनेपर श्वेतवाहन कुन्तीकुमार अर्जुनको बड़ा क्रोध हुआ। उन्होंने भरतश्रेष्ठ युधिष्ठिरको मार डालनेकी इच्छासे तलवार उठा ली

sañjaya uvāca | yudhiṣṭhireṇaivam uktaḥ kaunteyaḥ śvetavāhanaḥ | asiṃ jagrāha saṃkruddho jighāṃsur bharatarṣabham ||

Wika ni Sañjaya: “O Hari, nang masabi ni Yudhishthira ang gayon, si Arjuna—anak ni Kuntī, tanyag bilang sakay ng karwaheng hinihila ng mapuputing kabayo—ay sinakmal ng matinding poot. Nagnanais patayin si Yudhishthira, ang toro sa angkan ng Bharata, hinugot niya ang kanyang espada.”

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
युधिष्ठिरेणby Yudhishthira
युधिष्ठिरेण:
Karana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Instrumental, Singular
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःhaving been spoken to / addressed
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
कौन्तेयःson of Kunti (Arjuna)
कौन्तेयः:
Karta
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Nominative, Singular
श्वेतवाहनःhe whose chariot-horses are white
श्वेतवाहनः:
TypeAdjective
Rootश्वेतवाहन
FormMasculine, Nominative, Singular
असिम्sword
असिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअसि
FormMasculine, Accusative, Singular
जग्राहseized/took up
जग्राह:
TypeVerb
Rootग्रह्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
TypeAdjective
Rootसंक्रुद्ध
Formक्त (PPP, from √क्रुध् with prefix सम्), Masculine, Nominative, Singular
जिघांसुःwishing to kill
जिघांसुः:
TypeAdjective
Rootहन्
Formसन् (desiderative participle, from √हन्), Masculine, Nominative, Singular
भरतर्षभम्the bull among the Bharatas (best of the Bharatas)
भरतर्षभम्:
Karma
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
Y
Yudhishthira
A
Arjuna (Kaunteya, Śvetavāhana)
S
sword (asi)

Educational Q&A

The verse foregrounds a dharmic tension: even righteous warriors can be overwhelmed by krodha (anger), and ethical conduct depends on restraint and discernment, especially when conflict turns inward against one’s own kin.

After Yudhishthira’s words, Arjuna becomes furious and, intending to kill his elder brother, draws his sword—signaling a sudden escalation from battlefield hostility to a dangerous internal rupture among the Pandavas.