Shloka 9
अर्जुनकर्णयोर्युद्धवर्णनम्
Description of the Arjuna–Karṇa Engagement and Counsel to Duryodhana
Devanagari script
ततोथब्रवीदर्जुनो भीमसेन॑ संशप्तका: प्रत्यनीकं स्थिता मे । एतानहत्वाद्य मया न शक््य- मितो<5पयातुं रिपुसड्घगोष्ठात्,तब अर्जुनने भीमसेनसे कहा--'भैया! संशप्तकगण मेरे विपक्षमें खड़े हैं। इन्हें मारे बिना आज मैं इस शत्रु-समुदायरूपी गोष्ठसे बाहर नहीं जा सकता”
Translation
Pagkaraan ay sinabi ni Arjuna kay Bhimasena: “Kapatid! Nakatindig sa aking harapan ang mga Saṃśaptaka bilang hanay ng kalaban. Kung hindi ko sila mapapatay ngayon, hindi ako makalalabas mula sa siksik na pulutong ng mga kaaway na ito.”
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
अथthen, now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Laṅ), 3, singular, Parasmaipada
अर्जुनःArjuna
अर्जुनः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन
Formmasculine, nominative, singular
भीमसेनम्Bhimasena (to Bhima)
भीमसेनम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीमसेन
Formmasculine, accusative, singular
संशप्तकाःthe Saṁśaptakas (a troop/vow-bound warriors)
संशप्तकाः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशप्तक
Formmasculine, nominative, plural
प्रति-अनीकम्the opposing front/host (opposite army-division)
प्रति-अनीकम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनीक
Formneuter, accusative, singular
स्थिताःstanding, stationed
स्थिताः:
TypeVerb
Rootस्था
Formक्त (past passive participle), masculine, nominative, plural
मेof me, my
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formgenitive, singular
एतान्these (men)
एतान्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formmasculine, accusative, plural
अहत्वाwithout killing / not having slain
अहत्वा:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), active
अद्यtoday
अद्य:
TypeIndeclinable
Rootअद्य
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Forminstrumental, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
शक्यम्possible, feasible
शक्यम्:
TypeAdjective
Rootशक्य
Formयत् (potential/gerundive sense), neuter, nominative, singular
इतःfrom here, hence
इतः:
TypeIndeclinable
Rootइतः
अपयातुम्to go away, to depart
अपयातुम्:
TypeVerb
Rootअप-या
Formतुमुन् (infinitive), active
रिपु-सङ्घ-गोष्ठात्from the assembly/cluster of enemy-hosts
रिपु-सङ्घ-गोष्ठात्:
Apadana
TypeNoun
Rootगोष्ठ
Formneuter, ablative, singular
Speaker
भीमसेन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes