Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

अर्जुनकर्णयोर्युद्धवर्णनम्

Description of the Arjuna–Karṇa Engagement and Counsel to Duryodhana

स युध्यमानान्‌ पृतनामुखस्थान्‌- शूर: शूरान्‌ हर्षयन्‌ सव्यसाची । पूर्वप्रहारैमथितान्‌ प्रशंसन्‌ स्थिरांक्षकारात्मरथाननीके,सव्यसाची शूरवीर अर्जुन युद्धके मुहानेपर खड़े होकर युद्ध करनेवाले अपने शूरवीर सैनिकोंका हर्ष बढ़ाते हुए तथा पहलेके प्रहारोंसे क्षत-विक्षत हुए अपने रथियोंकी भूरि-भूरि प्रशंसा करते हुए उन सबको अपनी सेनामें स्थिरतापूर्वक स्थापित किया

sa yudhyamānān pṛtanāmukhasthān śūraḥ śūrān harṣayan savyasācī | pūrvaprahārair mathitān praśaṃsan sthirāṃś ca kārātma-rathān anīke ||

Sinabi ni Sañjaya: Si Arjuna, ang bihasang mamamana na sanay sa dalawang kamay (Savyasācī), ay tumindig sa pinakaharap ng hanay ng labanan. Pinasigla niya ang mga mandirigmang nakikipaglaban, itinaas ang loob ng matatapang; at pinuri niya nang labis ang mga mandirigmang nasa karwahe na nabugbog na ng mga naunang hampas, saka sila muling pinatatag sa kani-kanilang puwesto sa hukbo.

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
युध्यमानान्fighting
युध्यमानान्:
Karma
TypeAdjective
Rootयुध्
FormMasculine, Accusative, Plural, Present active participle (शतृ)
पृतनामुखस्थान्standing at the front of the army
पृतनामुखस्थान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपृतना-मुख-स्थ
FormMasculine, Accusative, Plural
शूरःthe hero
शूरः:
Karta
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Nominative, Singular
शूरान्heroes, brave men
शूरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Accusative, Plural
हर्षयन्gladdening, cheering
हर्षयन्:
Karta
TypeVerb
Rootहृष् (हर्षयति)
FormMasculine, Nominative, Singular, Present active participle (शतृ)
सव्यसाचीAmbidextrous one (Arjuna)
सव्यसाची:
Karta
TypeNoun
Rootसव्यसाचिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्वप्रहारैःby earlier blows
पूर्वप्रहारैः:
Karana
TypeNoun
Rootपूर्व-प्रहार
FormMasculine, Instrumental, Plural
मथितान्shaken, battered, crushed
मथितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमथ्
FormMasculine, Accusative, Plural, Past passive participle (क्त)
अथthen, and
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
इतान्gone/come (to a condition)
इतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootइ (एति)
FormMasculine, Accusative, Plural, Past active participle (क्तवत्/क्त) used adjectivally; here as 'gone/come to a state'
प्रशंसन्praising
प्रशंसन्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-शंस्
FormMasculine, Nominative, Singular, Present active participle (शतृ)
स्थिरान्steady, firm
स्थिरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्थिर
FormMasculine, Accusative, Plural
अक्षकारात्from the axle-maker / wheelwright
अक्षकारात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअक्षकार
FormMasculine, Ablative, Singular
आत्मरथान्their own chariots
आत्मरथान्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्म-रथ
FormMasculine, Accusative, Plural
अनीकेin the battle-array / in the army
अनीके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनीक
FormNeuter, Locative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna (Savyasācī)
P
Pāṇḍava army (pṛtanā/anīka)
C
chariot-warriors (rathinaḥ)