Shloka 51
आर्या युद्धे मतिं कृत्वा प्रत्येहि रथयूथपम् । पज्च होतानि मुख्यानि रथानां रथसत्तम,अभिसंहत्य कौन्तेय पदातिप्रयुतानि च । 'युद्धविषयक श्रेष्ठ बुद्धिका आश्रय लेकर तुम रथयूथपति कर्णपर चढ़ाई करो। रथियोंमें श्रेष्ठ वीर! देखो, समरभूमिमें ये प्रचण्ड तेजस्वी, महाबली एवं मुख्य-मुख्य पाँच सौ रथी आ रहे हैं। इनके साथ ही पाँच हजार हाथी और दस हजार घोड़े हैं। कुन्तीनन्दन! ये सब-के- सब संगठित हो दस लाख पैदल योद्धाओंको साथ ले आ रहे हैं
sañjaya uvāca |
āryā yuddhe matiṁ kṛtvā praty ehi rathayūthapam |
pañca-śatāni mukhyāni rathānāṁ rathasattama |
abhisaṁhatya kaunteya padātiprayutāni ca ||
Wika ni Sañjaya: “Taglay ang marangal na pasyang nakatuon sa digmaan, sumalakay ka laban kay Karṇa, pinuno ng pangkat ng mga karwahe. O pinakamahusay sa mga mandirigmang-karwahe, masdan: limandaang pangunahing mandirigmang-karwahe ang dumarating—makapangyarihan at nagliliwanag—na magkakadikit ang hanay, o anak ni Kuntī; at kasama nila ang malalaking pulutong ng mga kawal na naglalakad.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes disciplined resolve and organized action in the face of danger: a ‘noble’ mind fixed on duty (yuddhe matiṁ kṛtvā) and a clear recognition of the enemy’s strength, urging courage without confusion.
Sañjaya reports battlefield developments and urges the addressed Pāṇḍava (Kaunteya) to confront Karṇa, noting that a formidable, well-organized force of five hundred elite chariot-warriors is advancing along with large infantry formations.