Shloka 286
भीमसेनस्य वेगाभिपातः—विशोकसारथिसंवादश्च
Bhīma’s surge and dialogue with charioteer Viśoka
द्रौणिर्ददाह समरे कक्षमग्निर्यथा वने । जैसे आग वनमें सूखे काठ और घास-फूँसको जला देती है
drauṇir dadāha samare kakṣam agnir yathā vane |
Sinabi ni Sañjaya: Sa kasagsagan ng labanan, si Aśvatthāmā, anak ni Droṇa, ay nagsimulang sumunog sa hukbo ng kaaway na parang apoy sa gubat na lumalamon sa tuyong kahoy at dayami. Sa mga bugso ng palasong nagliliyab na wari’y apoy, sinalakay niya ang hukbo ng Pāṇḍava na para bang sila’y panggatong—larawang nagpapakita na kapag ang poot at husay sa digmaan ay pinakawalan nang walang pagpipigil, ang digmaan ay ginagawang panggatong ng pagwasak ang mga nilalang na buhay.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses the forest-fire simile to highlight how unchecked martial rage can rapidly turn a battlefield into indiscriminate devastation. It implicitly warns that when power is driven by anger rather than dharma, destruction spreads like fire through dry fuel.
Sañjaya describes Aśvatthāmā (Droṇa’s son) attacking fiercely in the battle, his arrows compared to flames. The Pāṇḍava forces are portrayed as being consumed the way dry brush is consumed by fire in a forest.