Shloka 1
भीमसेनस्य वेगाभिपातः—विशोकसारथिसंवादश्च
Bhīma’s surge and dialogue with charioteer Viśoka
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ४ श्लोक मिलाकर कुल ४६ श्लोक हैं) अपन बछ। है २ >> पञ्चपज्चाशत्तमो< ध्याय: अश्वत्थामाका घोर युद्ध
sañjaya uvāca |
bhīmasenaṃ sapāñcālyaṃ cedikekayasaṃvṛtam |
vaikartanaḥ svayaṃ ruddhvā vārayāmāsa sāyakaiḥ ||
Sinabi ni Sañjaya: O Hari, si Karṇa (Vaikartana) mismo ang humarang sa daan at pinigil si Bhīmasena—na kasama ang mga Pāñcāla at napalilibutan ng mga Cedi at Ekakaya—sa pamamagitan ng sunod-sunod na ulang ng mga palaso, upang siya’y mapaurong. Ipinakikita ng tagpong ito na sa pagkahibang ng digmaan, kahit ang pinakamakapangyarihan ay napipigil hindi sa payo kundi sa dahas; at ang mga kampeong magkatunggali ay sadyang humaharang sa isa’t isa upang hubugin ang kahihinatnan ng labanan, sa dangal at sa estratehiya.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a recurring Mahābhārata ethic of kṣatriya warfare: champions deliberately intercept key opponents to protect their side and control the battle’s flow. It also reflects the tragic tension between duty (fighting as required by one’s role) and the escalating violence that eclipses conciliatory dharma.
Sañjaya reports that Karṇa personally blocks Bhīma, who advances with allied troops (Pāñcālas, Cedis, Ekakayas). Karṇa restrains him by showering arrows, initiating or intensifying a direct confrontation amid the larger battlefield movements.