कृष्णेन अर्जुनस्य प्रोत्साहनम् — Kṛṣṇa’s Exhortation to Arjuna
Prelude to Karṇa’s Slaying
कितने ही हाथी घुड़सवारोंके छोड़े हुए तोमरों तथा अनेक विपक्षियोंको भी सूँड़ोंसे पकड़कर रणभूमिमें विचरते थे तथा दूसरे उनको टुकड़े-टुकड़े कर डालते थे ।।
nārācaiś chinnavarmāṇo bhrājanti sma gajottamāḥ | himāgame yathā rājan vyabhrā iva mahīdharāḥ ||
Wika ni Sanjaya: O hari, may mga elepanteng sinasagpang ng kanilang mga nguso ang mga sibat na tomara na pinakawalan ng mga kabalyero, pati na ang maraming kaaway, at gumagala sa larangan; ang iba nama’y dinudurog ang mga iyon hanggang maging pira-piraso. At ang mga pinakadakilang elepante, bagaman ang kanilang baluti ay naputol at napunit ng mga palasong nārāca, ay patuloy na nagliliwanag sa digmaan—gaya ng mga bundok sa malamig na panahon, malinaw at maningning kapag ang langit ay walang ulap.
संजय उवाच
The verse highlights the paradox of battlefield ‘splendour’: even when armour is destroyed and life is exposed to mortal danger, warriors and war-elephants continue forward. It implicitly warns that worldly protections are fragile, while also reflecting the kṣatriya ideal of steadfastness amid suffering—an ethically complex endurance within a destructive enterprise.
Sanjaya describes the Kurukṣetra fighting to Dhṛtarāṣṭra. War-elephants, struck by nārāca arrows that slice their armour, still appear radiant. Their appearance is compared to cloudless mountains in the cold season—clear, stark, and imposing—intensifying the visual drama of the battle.