Shloka 60

Devanagari script

नृत्यन्निव हि राधेयश्वापहस्तं प्रतापवान्‌ | यैविद्ध: प्रत्यविद्ध्यत्‌ तानेकैकं त्रिगुणै: शरै:,प्रतापी राधापुत्र कर्ण हाथमें धनुष लेकर नृत्य-सा कर रहा था। जिन-जिन योद्धाओंने उसे एक बाणसे घायल किया, उनमेंसे प्रत्येकको उसने तीन गुने बाणोंसे बींध डाला

Transliteration

nṛtyann iva hi rādheyaḥ śvāpa-hastaṁ pratāpavān | yair viddhaḥ pratyaviddhyat tān ekaikaṁ triguṇaiḥ śaraiḥ ||

Translation

Sinabi ni Sañjaya: Ang makapangyarihang Rādheya (Karṇa), tangan ang busog, ay kumikilos sa larangan na wari’y sumasayaw. Sinumang mandirigmang nakasugat sa kanya ng iisang palaso, bawat isa’y ginantihan niya—isa-isa niyang tinuhog sa tatluhang bugso ng mga palaso.

Word by Word

• नृत्यन्: dancing
• नृत्यन्: Karta
• Type: Verb
• Root: नृत् (धातु)
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त), पुं, प्रथमा, एकवचन

• इव: as if/like
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• हि: indeed
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• राधेयः: Radheya (Karna)
• राधेयः: Karta
• Type: Noun
• Root: राधेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• अपहस्तम्: with (his) hand(s) moving/gesturing (lit. hand-throwing)
• अपहस्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: अपहस्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुं, द्वितीया, एकवचन

• प्रतापवान्: mighty/valiant
• प्रतापवान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्रतापवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, एकवचन

• यैः: by whom/with which (persons)
• यैः: Karana
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

• विद्धः: having been pierced/wounded
• विद्धः: Karta
• Type: Verb
• Root: विद्/व्यध् (धातु) → विद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त (भूतकर्मणि/भूतकृदन्त), पुं, प्रथमा, एकवचन

• प्रत्यविद्ध्यत्: he pierced in return
• Type: Verb
• Root: प्रति + व्यध् (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद

• तान्: those (warriors)
• तान्: Karma
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, द्वितीया, बहुवचन

• एकैकम्: each one, one by one
• Type: Indeclinable
• Root: एकैक (प्रातिपदिक)

• त्रिगुणैः: with triple (number of)
• त्रिगुणैः: Karana
• Type: Adjective
• Root: त्रिगुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

• शरैः: with arrows
• शरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: शर (प्रातिपदिक)
• Form: पुं, तृतीया, बहुवचन

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Rādheya (Karna)
• bow (dhanus implied)
• arrows (śara)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse underscores the kṣatriya battlefield code: swift, proportionate retaliation and unwavering courage. It also portrays how mastery in war can appear effortless—‘like a dance’—even amid lethal conflict.

What is happening in the narrative?

Sañjaya describes Karna’s dynamic fighting: with bow in hand he maneuvers as if dancing, and for every warrior who wounds him with one arrow, he responds by piercing that warrior with a triple set of arrows, one by one.