Adhyaya 38

Verse 1

अपन का बा | अत-#-#कत एकोनचत्वारिशोड ध्याय: शल्यका कर्णके प्रति अतन्त आक्षेपपूर्ण वचन कहना शल्य उवाच मा सूतपुत्र दानेन सौवर्ण हस्तिषड्गवम्‌ । प्रयच्छ पुरुषायाद्य द्रक्ष्यसि त्वं धनंजयम्‌,शल्य बोले--सूतपुत्र! तुम किसी पुरुषको हाथीके समान हृष्ट-पुष्ट छः: बैलोंसे जुता हुआ सोनेका रथ न दो। आज अवश्य ही अर्जुनको देखोगे

Wika ni Śalya: “O anak ng tagapagmaneho ng karwahe, huwag mong ipamigay ngayong araw sa sinumang tao ang karwaheng ginto na iyon, na hinihila ng anim na torong matipuno at busog, mabagsik na parang elepante. Sapagkat ngayong araw ay tiyak mong masisilayan si Dhananjaya (Arjuna).”

Verse 2

बाल्यादिह त्वं त्यजसि वसु वैश्रवणो यथा । अयल्नेनैव राधेय द्रष्टास्यद्य धनंजयम्‌,राधापुत्र! तुम मूर्खतासे ही यहाँ कुबेरके समान धन लुटा रहे हो, आज अर्जुनको तो तुम बिना यत्न किये ही देख लोगे

Wika ni Śalya: “O anak ni Rādhā, dahil sa payak na kamangmangan ng kabataan ay winawaldas mo rito ang iyong kayamanan na para bang ikaw si Vaiśravaṇa (Kubera) mismo. Ngayong araw ay masisilayan mo si Dhananjaya (Arjuna) nang hindi man lamang nagsisikap.”

Verse 3

परान्‌ सृजसि यद्‌ वित्तं किंचित्त्वं बहु मूढवत्‌ । अपात्रदाने ये दोषास्तान्‌ मोहान्नावबुध्यसे,मूढ़ पुरुषोंके समान तुम अपना बहुत कुछ धन जो दूसरोंको दे रहे हो, इससे जान पड़ता है कि अपात्रको धनका दान देनेसे जो दोष पैदा होते हैं, उन्हें मोहवश तुम नहीं समझ रहे हो

Wika ni Śalya: “Yamang nagkakaloob ka ng napakarami sa iyong yaman sa iba na parang isang naliligaw na tao, malinaw na dahil sa pagkahumaling ay hindi mo nauunawaan ang mga kapinsalaang ibinubunga ng pagbibigay ng kaloob sa hindi karapat-dapat.”

Verse 4

यत्‌ त्वं प्रेरयसे वित्तं बहु तेन खलु त्वया । शक्यं बहुविधैर्यज्ञिर्यट्टं सूत यजस्व तै:,सूत! तुम जो बहुत धन देनेकी यहाँ घोषणा कर रहे हो, निश्चय ही उसके द्वारा नाना प्रकारके यज्ञोंका अनुष्ठान कर सकते हो; अतः तुम उन धन-वैभवोंद्वारा यज्ञोंका ही अनुष्ठान करो

O Sūta! Ipinahahayag mong magbibigay ka ng napakaraming yaman; tunay na sa pamamagitan niyon ay maaaring ganapin ang sari-saring yajña. Kaya, O Sūta, isagawa mo ang mga yajña sa tulong ng iyong kayamanan at karangyaan.

Verse 5

यच्च प्रार्थयसे हन्तुं कृष्णौ मोहाद्‌ वृथैव तत्‌ । न हि शुश्रुम सम्मर्दे क्रोष्टा सिंहौ निपातितो,और जो तुम मोहवश श्रीकृष्ण तथा अर्जुनको मारना चाहते हो, वह मनसूबा तो व्यर्थ ही है; क्योंकि हमने यह बात कभी नहीं सुनी है कि किसी गीदड़ने युद्धमें दो सिंहोंको मार गिराया हो

At ang pagnanais mong patayin si Śrī Kṛṣṇa at si Arjuna dahil sa iyong pagkalito ay pawang walang saysay. Sapagkat hindi pa namin narinig na ang isang asong-gubat ay nakapagpabagsak ng dalawang leon sa digmaan.

Verse 6

अप्रार्थितं प्रार्थयसे सुह्ददो न हि सन्ति ते । ये त्वां न वारयन्त्याशु प्रपतन्तं हुताशने,तुम ऐसी चीज चाहते हो, जिसकी अबतक किसीने इच्छा नहीं की थी। जान पड़ता है तुम्हारे कोई सुहृद्‌ नहीं हैं, जो शीघ्र ही आकर तुम्हें चलती आगमें गिरनेसे रोक नहीं रहे हैं

Humihingi ka ng bagay na wala pang sinumang hiniling noon. Tila wala kang tunay na mga nagmamalasakit—yaong agad sanang pipigil sa iyo habang sumusuong ka nang walang pag-iingat sa apoy.

Verse 7

कार्याकार्य न जानीषे कालपक्वो<5स्यसंशयम्‌ | बह्नबद्धमकर्णीयं को हि ब्रूयाज्जिजीविषु:,तुम्हें कर्तव्य और अकर्तव्यका कुछ भी ज्ञान नहीं है। निःसंदेह तुम्हें कालने पका दिया है। (अतः तुम पके हुए फलके समान गिरनेवाले ही हो); अन्यथा जो जीवित रहना चाहता है, ऐसा कौन पुरुष ऐसी बहुत-सी न सुननेयोग्य ऊटपटांग बातें कह सकता है?

Wala kang nalalaman sa dapat gawin at sa hindi dapat gawin. Walang alinlangan, hinog ka na ng Panahon para sa kamatayan—gaya ng bungang handa nang malaglag. Kung hindi, sinong taong nagnanais pang mabuhay ang bibigkas ng napakaraming salitang mabagsik, hindi dapat pakinggan, at walang saysay?

Verse 8

समुद्रतरणं दोर्भ्या कण्ठे बद्ध्वा यथा शिलाम्‌ | गिर्यग्राद्‌ वा निपतनं तादूक्‌ तव चिकीर्षितम्‌,जैसे कोई गलेमें पत्थर बाँधकर दोनों हाथोंसे समुद्र पार करना चाहे अथवा पहाड़की चोटीसे पृथ्वीपर कूदनेकी इच्छा करे, ऐसी ही तुम्हारी सारी चेष्टा और अभिलाषा है

Ang balak mong pagsisikap ay gaya ng pagtawid sa dagat sa lakas ng dalawang bisig habang may batong nakatali sa leeg; o gaya ng pagnanais na tumalon mula sa tuktok ng bundok pababa sa lupa. Ganyan din ang kabuuan ng iyong pagsusumikap at pagnanasa—pagwasak sa sarili at tiyak na mabibigo.

Verse 9

सहित: सर्वयोधैस्त्वं व्यूढानीकै: सुरक्षित: । धनंजयेन युध्यस्व श्रेयश्वेत्‌ प्राप्तुमिच्छसि,यदि तुम कल्याण प्राप्त करना चाहते हो तो व्यूहरचनापूर्वक खड़े हुए समस्त सैनिकोंके साथ सुरक्षित रहकर अर्जुनसे युद्ध करो

Wika ni Śalya: “Manindigan kang kasama ang lahat ng iyong mga mandirigma, na pinangangalagaan ng isang maayos na inayos na pormasyon ng digmaan, at makipaglaban kay Dhanañjaya (Arjuna). Kung nais mong makamtan ang tunay na kapakinabangan (śreyas), harapin mo siya sa labanan sa ilalim ng gayong disiplinadong pag-iingat.”

Verse 10

हितार्थ धार्तराष्ट्रस्य ब्रवीमि त्वां न हिंसया । श्रद्धस्वैवं मया प्रोक्तं यदि तेडस्ति जिजीविषा,दुर्योधनके हितके लिये ही मैं ऐसा कह रहा हूँ, हिंसाभावसे नहीं। यदि तुम्हें जीनेकी इच्छा है तो मेरे इस कथनपर विश्वास करो

Wika ni Śalya: “Sinasabi ko ito para sa kapakanan ng anak ni Dhṛtarāṣṭra, hindi dahil sa hangaring manakit. Maniwala ka sa sinabi ko sa ganitong paraan—kung may pagnanais ka pang mabuhay.”

Verse 11

कर्ण उवाच स्वबाहुवीर्यमाश्रित्य प्रार्थयाम्यर्जुनं रणे । त्वं तु मित्रमुख: शत्रुर्मा भीषयितुमिच्छसि,कर्ण बोला--शल्य! मैं अपने बाहुबलका भरोसा करके रणक्षेत्रमें अर्जुनको पाना चाहता हूँ; परंतु तुम तो मुँहसे मित्र बने हुए वास्तवमें शत्रु हो, जो मुझे यहाँ डराना चाहते हो

Sinabi ni Karna: “O Śalya! Sa pagtitiwala sa lakas at kagitingan ng sarili kong mga bisig, ninanais kong makaharap si Arjuna sa digmaan. Ngunit ikaw—sa salita’y kaibigan, sa katotohanan ay kaaway—nais mo akong takutin dito.”

Verse 12

न मामस्मादभिप्रायात्‌ कश्चिदद्य निवर्तयेत्‌ । अपीन्द्रो वज्मुद्यम्य किमु मर्त्य: कथंचन,परंतु मुझे इस अभिप्रायसे आज कोई भी पीछे नहीं लौटा सकता। वज्र उठाये हुए इन्द्र भी मुझे किसी तरह इस निश्चयसे डिगा नहीं सकते, फिर मनुष्यकी तो बात ही क्या है?

“Ngunit sa araw na ito, walang sinuman ang makapipigil sa akin mula sa pasyang ito. Kahit si Indra na nakataas ang kanyang vajra (kulog na sandata) ay hindi makapagpapayanig sa aking paninindigan—lalo nang hindi ang sinumang mortal.”

Verse 13

संजय उवाच इति कर्णस्य वाक्यान्ते शल्य: प्राहोत्तरं वच: । चुकोपयिषुरत्यर्थ कर्ण मद्रेश्वर: पुन:,संजय कहते हैं--राजन्‌! कर्णकी यह बात समाप्त होते ही मद्रराज शल्य उसे अत्यन्त कुपित करनेकी इच्छासे पुनः इस प्रकार उत्तर देने लगे--

Sinabi ni Sanjaya: “O Hari! Nang matapos magsalita si Karna, si Śalya, ang panginoon ng Madra, ay sumagot. Sa hangaring muling pag-alabin ang matinding galit ni Karna, nagsimula siyang magsalita ng ganito—”

Verse 14

यदा वै त्वां फाल्गुनवेगयुक्ता ज्याचोदिता हस्तवता विसृष्टा: । अन्वेतार: कड्कपत्रा: सिताग्रा- स्तदा तप्स्यस्यर्जुनस्थानुयोगात्‌,“कर्ण! अर्जुनके वेगसे युक्त हो उनकी प्रत्यंचासे प्रेरित और सुशिक्षित हाथोंसे छोड़े हुए तीखी धारवाले कंकपत्रविभूषित बाण जब तुम्हारे शरीरमें घुसने लगेंगे, तब जो तुम अर्जुनको पूछते फिरते हो, इसके लिये पश्चात्ताप करोगे

Wika ni Sanjaya: Kapag ang mga palasong iyon—na pinatatakbo ng bilis ni Phalguna (Arjuna), itinutulak ng pisi ng busog, at pinakawalan ng sanay na kamay—na may palamuting balahibo ng buwitre at may mapuputi, kumikislap na matutulis na dulo—ay nagsimulang bumaon sa iyong katawan, saka ka magsisisi, dahil sa iyong matigas na pagkapit sa paghamon kay Arjuna.

Verse 15

यदा दिव्यं धनुरादाय पार्थ: प्रतापयन्‌ पृतनां सव्यसाची । त्वां मर्दयिष्यन्निशितै: पृषत्कै- सस्‍्तदा पश्चात्‌ तप्स्यसे सूतपुत्र

Wika ni Sanjaya: Kapag si Arjuna—si Savyasachi, ang bayani na kayang bumaril gamit ang dalawang kamay—ay humawak sa kanyang banal na busog at, sa pagpapamalas ng lakas, ay dumagan sa hukbo, at saka balaking durugin ka sa matutulis na palaso, kung gayon, O anak ng karwahero, ikaw ay masusunog sa pagsisisi pagkaraan.

Verse 16

'सूतपुत्र! जब सव्यसाची कुन्तीकुमार अर्जुन अपने हाथमें दिव्य धनुष लेकर शत्रुसेनाको तपाते हुए पैने बाणोंद्वारा तुम्हें रौंदने लगेंगे, तब तुम्हें अपने कियेपर पछतावा होगा ।। बालश्चन्द्र मातुरडके शयानो यथा वजच्रित्‌ प्रार्थयते5पहर्तुम्‌ । तद्वन्मोहाद्‌ द्योतमानं रथस्थं सम्प्रार्थयस्यर्जुनं जेतुमद्य,“जैसे अपनी माँकी गोदमें सोया हुआ कोई बालक चन्द्रमाको पकड़ लाना चाहता हो, उसी प्रकार तुम भी रथपर बैठे हुए तेजस्वी अर्जुनको आज मोहवश परास्त करना चाहते हो

Wika ni Sanjaya: O anak ng karwahero! Kapag si Arjuna, anak ni Kunti—si Savyasachi na bihasa sa dalawang kamay—ay humawak sa banal na busog, sunugin ang hukbo ng kaaway, at yurakan ka sa matutulis na palaso, saka ka magsisisi sa iyong nagawa. Gaya ng batang nakahiga sa kandungan ng ina na hangal na nagnanais dakpin ang buwan, gayon din ikaw, sa pagkahibang, ay naghahangad ngayong daigin ang maningning na Arjuna na nakaupo sa kanyang karwahe.

Verse 17

त्रिशूलमाश्रित्य सुतीक्षणधारं सर्वाणि गात्राणि विघर्षसि त्वम्‌ । सुतीक्षणधारोपमकर्म णा त्वं युयुत्ससे यो<र्जुनेनाद्य कर्ण,“कर्ण! अर्जुनका पराक्रम अत्यन्त तीखी धारवाले त्रिशूलके समान है। उन्हीं अर्जुनके साथ आज जो तुम युद्ध करना चाहते हो, वह दूसरे शब्दोंमें यों है कि तुम पैनी धारवाले त्रिशूलको लेकर उसीसे अपने सारे अंगोंको रगड़ना या खुजलाना चाहते हो

Wika ni Sanjaya: O Karna! Para kang humahawak ng isang tridenteng ubod-talim at kinikiskis mo roon ang lahat ng iyong mga sangkap. Ganyan din—sa paggawa ng gawaing kasingpanganib ng talim ng tridente—ang pagnanais mong makipaglaban kay Arjuna ngayong araw.

Verse 18

क्रुद्धं सिंह केसरिणं बृहन्तं बालो मूढ: क्षुद्रमृगस्तरस्वी । समाह्दयेत्‌ तद्धदेतत्‌ तवाद्य समाद्टदानं सूतपुत्रार्जुनस्य,'सूतपुत्र! जैसे बालक, मूढ़ और वेगसे चौकड़ी भरनेवाला क्षुद्र मृग क्रोधमें भरे हुए विशालकाय, केसरयुक्त सिंहको ललकारे, तुम्हारा आज यह अर्जुनका युद्धके लिये आह्वान करना भी वैसा ही है

Wika ni Sanjaya: O anak ng karwahero! Gaya ng isang munting nilalang na parang bata at hangal—isang maliit ngunit matuling usa—na padalus-dalos na humahamon sa dambuhalang leon na may makapal na kiling at nag-aalab sa galit, gayon din ang paghamon mo ngayon kay Arjuna sa labanan. Ito’y isang bulag na pang-uudyok, hindi batid ang tunay na lakas at ang kapalit na bunga.

Verse 19

मा सूतपुत्राह्दय राजपुत्र महावीर्य॑ केसरिणं यथैव । वने शृगाल: पिशितेन तृप्तो मा पार्थमासाद्य विनड्क्ष्यसि त्वम्‌

Wika ni Sañjaya: “O makapangyarihang prinsipe, huwag kang magpakatapang na tila leon dahil lamang ikaw ay anak ng isang tagapagmaneho ng karwahe. Gaya ng asong-gubat sa kagubatan na, matapos mabusog sa laman, ay inaakalang siya’y leon, huwag kang sumugod kay Pārtha (Arjuna) at doon mo masumpungan ang iyong kapahamakan.”

Verse 20

'सूतपुत्र! तुम महापराक्रमी राजकुमार अर्जुनका आह्वान न करो। जैसे वनमें मांस- भक्षणसे तृप्त हुआ गीदड़ महाबली सिंहके पास जाकर नष्ट हो जाता है, उसी प्रकार तुम भी अर्जुनसे भिड़कर विनाशके गर्तमें न गिरो ।। ईषादन्तं महानागं प्रभिन्नकरटामुखम्‌ | शशको ह्वयसे युद्धे कर्ण पार्थ धनंजयम्‌,“कर्ण! जैसे कोई खरगोश ईषादण्डके समान दाँतोंवाले महान्‌ मदस्रावी गजराजको अपने साथ युद्धके लिये बुलाता हो, उसी प्रकार तुम भी कुन्तीपुत्र धनंजयका रफक्षेत्रमें आह्वान करते हो

Wika ni Sañjaya: “O anak ng tagapagmaneho ng karwahe, huwag mong hamunin ang makapangyarihang prinsipe na si Arjuna. Gaya ng asong-gubat na nabusog sa laman sa kagubatan at lumalapit sa malakas na leon at napapahamak, gayon din—huwag kang makipagsagupaan kay Arjuna at mahulog sa hukay ng kapahamakan. O Karna, tinatawag mo sa labanan ang anak ni Kunti na si Dhananjaya (Pārtha)—na para bang isang kuneho ang humahamon sa dambuhalang elepanteng hari, may mga pangil na tila poste at mukhang umaagos ang musth.”

Verse 21

बिलस्थं कृष्णसर्प त्वं बाल्यात्‌ काछेन विध्यसि । महाविषं॑ पूर्णकोप॑ं यत्‌ पार्थ योद्धुमिच्छसि,“तुम यदि पूर्णतः क्रोधमें भरे हुए अर्जुनके साथ जूझना चाहते हो तो मूर्खतावश बिलमें बैठे हुए महाविषैले काले सर्पको किसी काठकी छड़ीसे बींध रहे हो

Wika ni Sañjaya: “Sa kamusmusan ng kabataan, tinutusok mo ng patpat ang maitim at lubhang makamandag na ahas na nakapugad sa kanyang lungga. Gayon din, kung tunay mong nais labanan si Pārtha (Arjuna) habang siya’y nag-aalab sa galit—na tila dambuhalang ahas na punô ng lason at poot—ikaw ay nag-aanyaya ng panganib na babalik sa iyo.”

Verse 22

सिंहं केसरिणं क्रुद्धमतिक्रम्याभिनर्दसे । शृगाल इव मूढस्त्वं नूसिंहं कर्ण पाण्डवम्‌,“कर्ण! तुम मूर्ख हो; जैसे गीदड़ क्रोधमें भरे हुए केसरी सिंहका अनादर करके गर्जना करे, उसी प्रकार तुम भी मनुष्योंमें सिंहके समान पराक्रमी और क्रोधमें भरे हुए पाण्डुकुमार अर्जुनका लंघन करके गरज रहे हो

Wika ni Sañjaya: “O Karṇa, ikaw ay umuungal matapos mong lampasan at hamakin ang isang leon na may kiling na nagngangalit. Gaya ng asong-gubat na nalilinlang, na iniinsulto ang galit na leon at saka umuungol, gayon din ikaw—nagyayabang matapos mong balewalain ang Pāṇḍava na ‘leon sa mga tao,’ si Arjuna, makapangyarihan sa tapang at nagliliyab sa poot.”

Verse 23

सुपर्ण पतगश्रेष्ठ वैनतेयं तरस्विनम्‌ । भोगीवाह्नयसे पाते कर्ण पार्थ धनंजयम्‌,कर्ण! जैसे कोई सर्प अपने पतनके लिये ही पक्षियोंमें श्रेष्ठ वेगशशाली विनतानन्दन गरुडका आह्वान करता है, उसी प्रकार तुम भी अपने विनाशके लिये ही कुन्तीकुमार अर्जुनको ललकार रहे हो

Wika ni Sañjaya: “O Karṇa, gaya ng ahas na, sa paghahangad ng sariling pagbagsak, ay tumatawag kay Vainateya—si Garuḍa, ang matulin at pinakadakila sa mga ibon—gayundin ikaw ay humahamon kay Pārtha Dhananjaya (Arjuna), na para bang inaanyayahan ang sarili mong pagkapuksa.”

Verse 24

सर्वाम्भसां निर्धि भीम॑ मूर्तिमन्तं झषायुतम्‌ । चन्द्रोदये विवर्धन्तमप्लव: संस्तितीर्षसि,“अरे! तुम चन्द्रोदयके समय बढ़ते हुए, जलजन्तुओंसे पूर्ण तथा उत्ताल तरंगोंसे व्याप्त अगाध जलराशिवाले भयंकर समुद्रको बिना किसी नावके ही केवल दोनों हाथोंके सहारे पार करना चाहते हो

Wika ni Sanjaya: “Sinusubukan mong tawirin, nang walang bangka, sa pamamagitan lamang ng iyong mga kamay na hubad, ang nakapanghihilakbot na karagatan—ang sisidlan ng lahat ng tubig—na hitik sa isda at mga nilalang-dagat, at lalo pang lumalaki sa pagsikat ng buwan. Ito’y isang walang-ingat na pasya, bunga ng labis na tiwala sa sarili, na hindi iginagalang ang wastong paraan at ang hangganan ng lakas ng tao.”

Verse 25

ऋषभ दुन्दुभिग्रीवं तीक्षणश्‌द्ढं प्रहारिणम्‌ । वत्स आह्वयसे युद्धे कर्ण पार्थ धनंजयम्‌,“बेटा कर्ण! दुन्दुभिकी ध्वनिके समान जिसका कंठस्वर गम्भीर है, जिसके सींग तीखे हैं तथा जो प्रहार करनेमें कुशल है, उस साँड़के समान पराक्रमी पृथापुत्र अर्जुनको तुम युद्धके लिये ललकार रहे हो

Wika ni Sanjaya: “O Karna, anak! Hinahamon mo sa digmaan si Arjuna—si Pārtha, si Dhanañjaya—na tulad ng isang dambuhalang toro: malalim ang tinig na gaya ng ugong ng dundubhi, matatalim ang sungay, at bihasa sa pananakit.” Sa ilalim ng diwa ng dharma, ipinahihiwatig nito ang panganib ng pag-udyok sa mandirigmang napatunayan na ang lakas at disiplina; ang pagmamataas ay pag-abot sa lampas sa nararapat sa gitna ng mapanirang agos ng digmaan.

Verse 26

महामेघं महाघोरें दर्दुरः प्रतिनर्दसि । बाणतोयप्रदं लोके नरपर्जन्यमर्जुनम्‌,“जैसे महाभयंकर महामेघके मुकाबलेमें कोई मेढक टर्र-टर्र कर रहा हो, उसी प्रकार तुम संसारमें बाणरूपी जलकी वर्षा करनेवाले मानवमेघ अर्जुनको लक्ष्य करके गर्जना करते हो

Wika ni Sanjaya: “Gaya ng palakang kumakakak na tila sumasagot sa napakalaki at nakapanghihilakbot na ulap-kulog, gayon ka rin umuungal ng hamon laban kay Arjuna—ang ‘ulap na tao’ ng daigdig—na nagbubuhos ng ulang-palaso na parang ulan. Ipinapakita ng larawang ito ang pagkabaluktot ng pagyayabang sa harap ng napakalaking lakas: ang hungkag na tapang sa digmaan ay panlilinlang sa sarili kapag itinapat sa tunay na mabagsik na mandirigma.”

Verse 27

यथा च स्वगृहस्थ:ः श्वा व्याप्रं वनगतं भषेत्‌ । तथा त्वं भषसे कर्ण नरव्याप्रं धनंजयम्‌,“कर्ण! जैसे अपने घरमें बैठा हुआ कोई कुत्ता वनमें रहनेवाले बाघकी ओर भूँके, उसी प्रकार तुम भी नरव्याप्र अर्जुनको लक्ष्य करके भूक रहे हो

Wika ni Sanjaya: “O Karna! Kung paanong ang asong nakaupo nang ligtas sa sariling bahay ay tumatahol sa tigre na naninirahan sa gubat, gayon ka rin—tumatahol ka lamang kay Dhanañjaya (Arjuna), ang tigre sa mga tao.” Ipinapakita nito na ang pagyayabang ni Karna ay hungkag na tapang, maingay na pananalakay na salungat sa tunay at napatunayang lakas ng isang mandirigmang dakila.

Verse 28

शृगालो5पि वने कर्ण शशै: परिवृतो वसन्‌ | मन्यते सिंहमात्मानं यावत्‌ सिंहं न पश्यति,“कर्ण! वनमें खरगोशोंके साथ रहनेवाला गीदड़ भी जबतक सिंहको नहीं देखता, तबतक अपनेको सिंह ही मानता रहता है

Wika ni Sanjaya: “O Karṇa, kahit ang asong-gubat na naninirahan sa gubat, napaliligiran ng mga kuneho, ay inaakalang siya’y leon—hangga’t hindi pa niya nakikita ang tunay na leon.” Nagbababala ito na ang huwad na tiwala sa sarili ay lumalago kapag wala ang tunay na pamantayan ng lakas at kabutihang-asal; paglitaw ng tunay na kapangyarihan, nabubunyag ang pagpapanggap.

Verse 29

तथा त्वमपि राधेय सिंहमात्मानमिच्छसि । अपश्यन्‌ शत्रुदमनं नरव्याप्रं धनंजयम्‌,“राधानन्दन! उसी प्रकार तुम भी शत्रुओंका दमन करनेवाले पुरुषसिंह अर्जुनको न देखनेके कारण ही अपनेको सिंह समझना चाहते हो

Wika ni Sañjaya: “Gayon din, O anak ni Rādhā, nais mong ituring ang sarili mong isang leon—sapagkat hindi mo pa nakikita si Dhanañjaya Arjuna, ang tagapagpaamo ng mga kaaway, ang tigre sa hanay ng mga tao. Ang iyong pagmamataas ay bunga ng hindi pagharap sa tunay na sukat ng iyong katunggali.”

Verse 30

व्याप्र॑ त्वं मन्यसे55त्मानं यावत्‌ कृष्णौ न पश्यसि । समास्थितावेकरयथे सूर्याचन्द्रमसाविव,“एक रथपर बैठे हुए सूर्य और चन्द्रमाके समान सुशोभित श्रीकृष्ण और अर्जुनको जबतक तुम नहीं देख रहे हो, तभीतक अपनेको बाघ माने बैठे हो

Wika ni Sañjaya: “Hangga’t hindi mo nakikita si Kṛṣṇa at (si Arjuna) na anak ni Kṛṣṇā na magkasama, iniisip mong ikaw ay isang tigre. Ngunit kapag nakita mo sila—matatag sa iisang karwahe, maningning na parang araw at buwan—mauunawaan mo ang tunay na sukat ng iyong lakas.”

Verse 31

यावद्‌ गाण्डीवघोषं त्वं न शुणोषि महाहवे । तावदेव त्वया कर्ण शक्‍्यं वक्तुं यथेच्छसि,“कर्ण! महासमरमें जबतक गाण्डीवकी टंकार नहीं सुनते हो, तभीतक तुम जैसा चाहो, बक सकते हो

Wika ni Sañjaya: “Hangga’t hindi mo naririnig sa dakilang labanan ang kulog na pagpitik ng Gāṇḍīva, hanggang doon lamang, O Karṇa, makapagsasalita ka ayon sa nais mo. Kapag umalingawngaw ang tunog na iyon, masusubok sa gawa ang iyong pagyayabang.”

Verse 32

रथशब्दधनु:शब्दैर्नादयन्तं दिशो दश । नर्दन्तमिव शार्टूल॑ दृष्टवा क्रोष्टा भविष्यसि,'रथकी घर्घराहट और धनुषकी टंकारसे दसों दिशाओंको निनादित करते हुए सिंहसदृश अर्जुनको जब दहाड़ते देखोगे, तब तुरंत गीदड़ बन जाओगे

Wika ni Sañjaya: “Kapag nakita mo si Arjuna—tila leon—na umuungal at pinanginginig ang sampung dako sa ugong ng kanyang karwahe at sa pitik ng kanyang busog, agad kang magiging isang asong-gubat (jackal).”

Verse 33

नित्यमेव शृगालस्त्व॑ नित्यं सिंहो धनंजय: । वीरप्रद्वेषणान्मूढ तस्मात्‌ क्रोष्टेव लक्ष्यसे,'“ओ मूढ! तुम सदासे ही गीदड़ हो और अर्जुन सदासे ही सिंह हैं। वीरोंके प्रति द्वेष रखनेके कारण ही तुम गीदड़-जैसे दिखायी देते हो

Wika ni Sañjaya: “Ikaw ay laging isang asong-gubat, samantalang si Dhanañjaya (Arjuna) ay laging isang leon. O nalilinlang, dahil sa iyong poot sa mga bayani, kaya ka nakikitang isa lamang na umaalulong—gaya ng asong-gubat.”

Verse 34

यथाखुः स्याद्‌ विडालबश्न श्वा व्याप्रश्न बलाबले । यथा शृगाल: सिंहश्व यथा च शशकुञ्जरौ,“जैसे चूहा और बिलाव, कुत्ता और बाघ, गीदड़ और सिंह तथा खरगोश और हाथी अपनी निर्बलता और प्रबलताके लिये प्रसिद्ध हैं, उसी प्रकार तुम निर्बल हो और अर्जुन सबल हैं

Sinabi ni Sañjaya: “Kung paanong ang daga’y biktima ng pusa, ang aso’y walang laban sa tigre—kung paanong ang asong-gubat ay di maihahambing sa leon, at ang liyebre sa elepante—gayon din dito ang agwat ng lakas: ikaw ang mahina, at si Arjuna ang malakas.”

Verse 35

यथानृतं च सत्यं च यथा चापि विषामृते । तथा त्वमपि पार्थक्ष प्रर्यातावात्मकर्मभि:,'जैसे झूठ और सच तथा विष और अमृत अपना अलग-अलग प्रभाव रखते हैं, उसी प्रकार तुम और अर्जुन भी अपने-अपने कर्मोंके लिये सर्वत्र विख्यात हो”

Sinabi ni Sañjaya: “Kung paanong ang kasinungalingan at katotohanan, at gayundin ang lason at nektar, ay may kanya-kanyang naiibang bunga—gayon din ikaw at si Pārtha (Arjuna) ay tanyag sa lahat ng dako, bawat isa ayon sa mga gawang tunay na sa inyo.”

Verse 39

इति श्रीमहाभारते कर्णपर्वणि कर्णशल्याधिक्षेपे एकोनचत्वारिंशो5ध्याय:

Sa ganito nagtatapos ang ika-39 na kabanata sa Karṇa Parva ng Śrī Mahābhārata, sa bahaging tumatalakay sa mapanuyang palitan ng salita nina Karṇa at Śalya. Ang pangwakas na tala (colophon) ay tanda ng pagsasara ng isang yunit ng salaysay, kung saan ang mabagsik na pananalita at sugatang pagmamataas ay lumilitaw sa gitna ng bigat ng dharma sa digmaan.