Adhyāya 36: Ghora-yuddha-varṇanam
A Clinical Description of the Intensified Engagement
इस प्रकार श्रीमह्याभारत कर्णपर्वमें शल्यसंवादविषयक छत्तीसवाँ अध्याय पूरा हुआ,चचाल पृथिवी राजन् ववाश च सुविस्तरम् । राजन्! कर्ण और कौरव योद्धाओंके प्रसन्नतापूर्वक प्रस्थान करनेपर धरती डोलने और बड़े जोर-जोरसे अव्यक्त शब्द करने लगी असुरसुरमहोरगान् नरान् गरुडपिशाचसय क्षराक्षसान् | इषुभिरजयदग्निगौरवात् स्वभिलषितं च हविर्ददी जय: अर्जुनने अग्निदेवका गौरव मानकर गरुड़, पिशाच, यक्ष, राक्षस, देवता, असुर, बड़े- बड़े नाग तथा मनुष्योंको भी बाणोंद्वारा परास्त कर दिया और अग्निको अभीष्ट हविष्य प्रदान किया था
cacāla pṛthivī rājan vavāśa ca suvistaram | rājan! karṇa-kaurava-yoddhānāṃ prasannatā-pūrvakaṃ prasthāne pṛthivī dolamānā babhūva mahā-śabdaṃ cāvyaktaṃ cakāra || asura-sura-mahoragān narān garuḍa-piśāca-yakṣa-rākṣasān | iṣubhir ajayad agni-gauravāt svābhilaṣitaṃ ca haviḥ dadau ||
Wika ni Sañjaya: O Hari, nang umalis si Karṇa at ang mga mandirigmang Kaurava na masigla ang loob, nagsimulang manginig ang lupa at nagpalabas ng isang malawak at malabong ugong. At (naaalala rin na) si Arjuna, sa paggalang sa kadakilaan ni Agni, ay nanaig sa pamamagitan ng kaniyang mga palaso maging sa mga diyos at asura, sa malalaking ahas, sa mga tao, gayundin sa mga Garuḍa, piśāca, yakṣa, at rākṣasa; at saka inihandog kay Agni ang havis (banal na alay) na ninanais nito. Ipinapantay ng siping ito ang masasamang pangitain sa larangan ng digmaan at ang alaala ng debosyon at giting, na wari’y nagsasaad na ang mga puwersang moral at kosmiko ay tumutugon sa gawa ng tao sa digmaan.
संजय उवाच