कर्णेन व्यूहविधानम् — Karṇa’s Battle Formation and the Pāṇḍava Counter-Plan
Adhyāya 31
ऊरुभ्यामसृजद् वैश्याज्शूद्रान् पदभ्यामिति श्रुति: । ब्रह्माजीने ब्राह्मणोंको अपने मुखसे, क्षत्रियोंकों भुजाओंसे, वैश्योंको जाँघोंसे और शूद्रोंको पैरोंसे उत्पन्न किया है, ऐसा श्रुतिका मत है
ūrubhyām asṛjad vaiśyān śūdrān padbhyām iti śrutiḥ | brahmā jīne brāhmaṇān mukhataḥ, kṣatriyān bhujataḥ, vaiśyān ūrutaḥ, śūdrān padbhyām utpāditavān iti śruteḥ matam |
Sinabi ni Śalya: “Ipinahahayag ng śruti na ang mga Vaiśya ay nalikha mula sa mga hita at ang mga Śūdra mula sa mga paa. Gayundin, ayon sa pananaw ng Veda, iniluwal ni Brahmā ang mga Brāhmaṇa mula sa kanyang bibig, ang mga Kṣatriya mula sa kanyang mga bisig, ang mga Vaiśya mula sa kanyang mga hita, at ang mga Śūdra mula sa kanyang mga paa.” Sa gitna ng payong pangdigma at pagtatalo sa dharma, ang pahayag na ito’y tumatawag sa isang sinaunang huwarang kosmolohikal upang ipagtanggol ang kaayusang panlipunan at tungkulin ayon sa awtoridad ng Veda.
शल्य उवाच
The verse appeals to śruti (Vedic authority) to present a traditional account of the four varṇas arising from different limbs of the cosmic person/creator, implying an ordered social structure and corresponding duties (dharma) grounded in scriptural tradition.
In Karṇa Parva, Śalya speaks amid the battlefield context and debates about conduct and duty. Here he cites a śruti-based cosmological doctrine to support an argument about social roles and the legitimacy of dharma as derived from Vedic revelation.