Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)

आरुरोह रथं चापि सूतपुत्रप्रतापित: । निः:श्वसन्‌ दुःखसंतप्त: कुम्भस्थ इव पन्नग:,सूतपुत्रके द्वारा सताये हुए नकुल दुःखसे संतप्त हो घड़ेमें बंद किये हुए सर्पके समान दीर्घ नि:श्वास छोड़ते हुए युधिष्ठिरके रथपर चढ़ गये

āruroha rathaṃ cāpi sūtaputra-pratāpitaḥ | niḥśvasan duḥkha-saṃtaptaḥ kumbha-stha iva pannagaḥ ||

Wika ni Sañjaya: Pinahirapan ng anak ng Sūta (Karṇa) at nag-aalab sa dalamhati, sumakay din siya sa karwahe—humihinga nang mahaba, gaya ng ahas na nakakulong sa banga. Ipinapakita ng larawang ito ang bigat ng moral na pasanin sa digmaan: ang panlabas na pagpipigil ng mandirigma’y pinipiga ng sakit at kahihiyan sa loob, ngunit ang tungkulin ay nag-uutos na magpatuloy.

आरुरोहmounted/ascended
आरुरोह:
Karta
TypeVerb
Rootआ-रुह्
Formलिट् (परोक्षभूत), 3, singular, परस्मैपद
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
Formmasculine, accusative, singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सूतपुत्रप्रतापितःtormented by the charioteer’s son (Karna)
सूतपुत्रप्रतापितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसूतपुत्र-प्रतापित
Formmasculine, nominative, singular
निःश्वसन्breathing out/sighing
निःश्वसन्:
Karta
TypeAdjective
Rootनि-श्वस् (श्वस्)
Formmasculine, nominative, singular, शतृ (present active participle)
दुःखसंतप्तःafflicted by sorrow
दुःखसंतप्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुःख-संतप्त
Formmasculine, nominative, singular
कुम्भस्थःsituated in a jar/pot
कुम्भस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootकुम्भ-स्थ
Formmasculine, nominative, singular
इवlike/as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पन्नगःserpent
पन्नगः:
Karta
TypeNoun
Rootपन्नग
Formmasculine, nominative, singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karna (Sūtaputra)
C
chariot (ratha)
J
jar/pot (kumbha)
S
serpent (pannaga)