Shloka 31
Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure
Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin
आकीणर्णास्तोमरांश्चापि विचित्रान् हेमभूषितान् | चर्माणि चापविद्धानि रुक्मपृष्ठानि भारत
ākīrṇāḥ tomarāṁś cāpi vicitrān hemabhūṣitān | carmāṇi cāpaviddhāni rukmapṛṣṭhāni bhārata ||
Wika ni Sañjaya: “O Bhārata, masdan—nakakalat sa paligid ang mga sibat (tomara) na kagila-gilalas at pinalamutian ng ginto; at narito rin ang mga kalasag na itinapon, na ang likuran ay inukitan at ininlay ng ginto. Ito ang nakikitang kabayaran ng labanan: mariringal na sandata at palamuti, minsang tangan nang may pagmamataas, ngayo’y iniwan sa gitna ng pagkawasak ng digmaan.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the transience of martial glory: even gold-adorned weapons and splendid gear end up strewn and discarded, pointing to the ethical gravity and human cost that underlies the outward splendor of war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra what is seen on the battlefield—gold-decorated spears scattered everywhere and shields thrown aside—painting a vivid scene of the aftermath and intensity of the fighting.