Previous Verse
Next Verse

Shloka 47

कर्णपर्व — पञ्चदशोऽध्यायः | Karṇa Parva, Chapter 15: Pāṇḍya’s Advance and Aśvatthāmā’s Counterstroke

धनंजययुगान्ताक: संशप्तकमहार्णवम्‌ | व्यशोषयत दुःशोषं॑ ती3क्ष्पै: शरगभस्तिभि:,अर्जुनरूपी प्रलयकालिक सूर्यने जिसका शोषण करना कठिन था, ऐसे संशप्तक- सैन्यरूपी महासागरको अपनी बाणमयी प्रचण्ड किरणोंसे सोख लिया

dhanañjaya-yugāntākaḥ saṁśaptaka-mahārṇavam | vyaśoṣayat duḥśoṣaṁ tīkṣṇaiḥ śara-gabhastibhiḥ ||

Wika ni Sañjaya: Si Dhanañjaya (Arjuna)—gaya ng araw sa wakas ng isang yugto—ay pinatuyo ang malawak na karagatan ng hukbong Saṁśaptaka, karagatang mahirap patuyuin, sa pamamagitan ng kaniyang matutulis na palasong nagliliyab na parang mararahas na sinag.

धनंजय-युगान्तकःArjuna, the destroyer at the end of the age
धनंजय-युगान्तकः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजययुगान्तक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
संशप्तक-महा-अर्णवम्the great ocean (i.e., mass) of the Saṁśaptakas
संशप्तक-महा-अर्णवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंशप्तकमहार्णव (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
व्यशोषयत्caused to dry up; dried up
व्यशोषयत्:
TypeVerb
Rootशुष् (धातु)
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada, Causative (णिच्)
दुःशोषम्hard to be dried up
दुःशोषम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदुःशोष (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
तीक्ष्णैःwith sharp (ones)
तीक्ष्णैः:
Karana
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शर-गभस्तिभिःwith ray-like clusters of arrows
शर-गभस्तिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशरगभस्ति (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhanañjaya (Arjuna)
S
Saṁśaptakas
A
arrows (śara)

Educational Q&A

The verse highlights steadfast resolve and disciplined power in a righteous struggle: when purpose is firm and action is precise, even a formidable, seemingly inexhaustible opposition can be decisively overcome.

Sañjaya describes Arjuna’s onslaught against the Saṁśaptaka contingent. Using a grand simile, he says Arjuna—like the end-of-age sun—‘dries up’ their vast host with volleys of sharp arrows, rapidly thinning and breaking their ranks.