Shloka 45
गन्धर्वनगराकारान् रथांश्वैव सुकल्पितान् । विनीतैर्जवनैर्युक्तानास्थितान् युद्धदुर्मदै:,धनंजय अपने बाणोंद्वारा सुशिक्षित घोड़ोंसे जुते हुए, रणदुर्मद रथियोंकी सवारीमें आये हुए एवं गन्धर्वनगरके समान आकारवाले सुसज्जित रथोंके टुकड़े-टुकड़े करते हुए शत्रुओंपर बाण बरसाते और सजे-सजाये घुड़सवारों एवं पैदलोंको भी मार गिराते थे
sañjaya uvāca | gandharvanagarākārān rathāṁś caiva sukalpitān | vinītair javanair yuktān āsthitān yuddha-durmadān ||
Sinabi ni Sañjaya: Si Dhananjaya (Arjuna), na nagbubuhos ng ulang palaso sa kaaway, ay dinurog at pinagpira-piraso ang mga karwaheng mahusay ang pagkakayari—na anyong tulad ng kamangha-manghang lungsod ng mga Gandharva—na hinihila ng mga kabayong mabilis at disiplinado at sinasakyan ng mga mandirigmang lasing sa kapalaluan ng digmaan. Sa iisang paglusob ding iyon, pinabagsak niya ang mga magagarang kabalyero at ang mga kawal na naglalakad.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical warning against yuddha-durmada—battle-born arrogance. Splendor, numbers, and pride do not protect one in adharma-driven conflict; disciplined prowess and steadfast purpose can overturn even impressive military displays.
Sanjaya describes Arjuna’s battlefield action: he rains arrows, breaks apart well-equipped chariots drawn by trained swift horses and ridden by war-proud fighters, and he also fells decorated cavalry and infantry.