धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा तथा द्रोणविषयकप्रश्नाः
Dhṛtarāṣṭra’s Fainting and Questions Concerning Droṇa
केडरक्षन् दक्षिणं चक्रं सव्यं के च महात्मन:
dhṛtarāṣṭra uvāca | ke ’rakṣan dakṣiṇaṃ cakraṃ savyaṃ ke ca mahātmanaḥ | ke vīrāḥ purato droṇasya yuddhe yuddhaparāyaṇāḥ | ke ca tyaktvā śarīrasnehaṃ pratyapadyanta vai ripūn | raṇe mṛtyuṃ ca ye prāpuḥ ||
Sinabi ni Dhṛtarāṣṭra: “O marangal! Sino ang nagbantay sa kanang gulong ng pormasyon, at sino sa kaliwa? Aling mga bayani ang tumindig sa unahan ni Droṇa—laging nakatuon sa labanan—sa larangang iyon? At sinu-sino ang, tinalikdan ang pagkakapit sa sariling katawan, humarap sa mga mandirigmang kalaban at pinili ang kamatayan sa digmaan?”
धृतराष्ट उवाच
The verse highlights the kṣatriya ideal of steadfastness in battle: guarding strategic positions, standing at the forefront under a commander, and meeting death without bodily attachment. Ethically, it frames warfare as a field where duty, courage, and renunciation of fear are tested—while also underscoring the tragic cost of conflict.
Dhṛtarāṣṭra asks Sañjaya for a detailed report of Droṇa’s battle-array: who protected the right and left ‘wheels’ (flanks/sections), who fought at the very front under Droṇa’s command, and which warriors, disregarding self-preservation, confronted the enemy and fell in the fighting.