द्रोणविक्रमदर्शनम् / The Display of Droṇa’s Onslaught and the Debate on Pāṇḍava Regrouping
कवचोर्मिध्वजावर्ता मर्त्यकूलापहारिणीम् । गजवाजिमहाग्राहामसिमीनां दुरासदाम्
kavacormidhvajāvartā martyakūlāpahāriṇīm | gajavājimahāgrāhām asimīnām durāsadām ||
Wika ni Sañjaya: Si Drona—makapangyarihan sa tapang, matatag sa katotohanan, marunong, malakas, at tunay na bayani—ay nagpadaloy sa larangan ng digmaan ng isang nakapanghihilakbot na ilog ng dugo, na wari’y mga tubig sa panahon ng pagkalusaw ng daigdig. Pinanginginig nito ang mga duwag. Ang mga alon nito’y mga baluting bakal, ang mga ipu-ipo’y mga watawat; winawasak nito ang mga pampang na yari sa mga katawan ng tao. Ang mga elepante at kabayo sa loob nito’y parang malalaking buwaya, at ang mga espada’y mga isda. Ang ilog na iyon ay halos di matawid—larawan ng digmaang lumalamon, kung saan sinusubok ang tapang at tungkulin sa gitna ng walang kapantay na pagwasak.
संजय उवाच
The verse uses a powerful metaphor—war as an unfordable river—to highlight the overwhelming, devouring nature of battle. It implicitly warns of war’s moral and physical cost, even while acknowledging kṣatriya valor and the grim inevitability of death for mortals.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Droṇa’s onslaught has made the battlefield flow like a terrifying river of blood. The scene is described through extended imagery: armor as waves, banners as whirlpools, elephants and horses as crocodiles, and swords as fish—conveying chaos and near-impossibility of escape.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.