Previous Verse
Next Verse

Mahabharata 7.136.17Drona Parva, Adhyaya 136, Shloka 17

Chapter 136: Pandava Counter-Encirclement and the Vāyavya-Astra Disruption

ततो दुर्योधनवच: श्रुत्वा भारत दुर्मुख:

tato duryodhanavacaḥ śrutvā bhārata durmukhaḥ

Sinabi ni Sañjaya: Pagkaraan nito, O Bhārata, nang marinig ni Durmukha ang mga salita ni Duryodhana, siya’y tumugon—hinubog ang kanyang tugon ng katapatan sa kanyang hari at ng tumitigas na pasya ng kampo ng Kaurava sa gitna ng bigat na moral ng digmaan.

ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय (स्थान/काल/अनन्तरार्थे)
दुर्योधन-वचःthe words/speech of Duryodhana
दुर्योधन-वचः:
Karma
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक) + दुर्योधन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (पूर्वकालिक), कर्तरि
भारतO Bharata (descendant of Bharata)
भारत:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभारत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
दुर्मुखःDurmukha (a warrior)
दुर्मुखः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Duryodhana
D
Durmukha
B
Bhārata (Dhṛtarāṣṭra)

Educational Q&A

The verse highlights how speech and counsel in wartime quickly shape action: hearing a leader’s words prompts immediate response from followers, underscoring the ethical weight of leadership and the consequences of loyalty when dharma is under strain.

Sañjaya continues reporting to Dhṛtarāṣṭra: after Duryodhana speaks, the Kaurava warrior Durmukha hears him and is about to react or speak, marking a transition to Durmukha’s response within the unfolding battle episode.

Ask anything about this verse

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Mahabharata in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App