Shloka 41
(सात्वतस्य च भल््लेन निष्पिष्टैस्तैस्तथाद्रिभि: । न्यपतन् निहता म्लेच्छास्तत्र तत्र गतासव: ।।
saṃjaya uvāca |
sātvatasyaca bhallena niṣpiṣṭaistaiḥ tathādribhiḥ |
nyapatan nihatā mlecchāstatra tatra gatāsavaḥ ||
te hanyamānāḥ samare sātvatena mahātmanā |
abhrāśmavṛṣṭiṃ mahāghorāṃ pātayanti sma sātvatam ||
pāṣāṇayodhinaḥ śūrān yatamānānavasthitān |
nyavadhīd bahusāhasrāṃstadadbhutamivābhavat ||
Wika ni Sanjaya: Tinamaan ng matutulis na palaso ng Sātvata, at nadurog pa ng mga batong nabasag dahil sa mga palasong iyon, ang mga mandirigmang Mleccha ay nalagutan ng hininga at nagkalat ang mga bangkay sa iba’t ibang dako. Gayunman, habang pinupuksa sila sa larangan ng digmaan ng dakilang-loob na Sātvata (Sātyaki), sila nama’y nagpaulan sa kanya ng nakapanghihilakbot na unos ng bato, na wari’y buhos ng batong ulap. Ang mga bayani na nakikipaglaban sa pamamagitan ng bato—matatag at nagsisikap para sa tagumpay, na libo-libo ang bilang—ay pinaslang lahat ni Sātyaki; waring isang kababalaghan.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights steadfastness and martial resolve amid extreme danger: even when attacked by a terrifying barrage, the warrior remains firm in duty. It also underscores the epic’s moral tension—extraordinary prowess in war is narrated with wonder, while the human cost (bodies strewn across the field) is kept plainly in view.
Sañjaya describes Sātyaki (called the Sātvata) striking down Mleccha troops. His arrows shatter rocks into fragments that crush them; as they are being slain, they retaliate by hurling a dreadful rain of stones. Despite their great numbers, Sātyaki kills them all, an event portrayed as astonishing.