Adhyāya 86: Irāvān’s Lineage, Cavalry Clash, and the Māyā-Duel Ending in Irāvān’s Fall
इरावांस्तु ततो राजन्ननुविन्दस्य सायकै: । चतुर्भिश्चतुरो वाहाननयद् यमसादनम्,राजन्! उस समय इरावानने अपने चार बाणोंद्वारा अनुविन्दके चारों घोड़ोंको यमलोक पहुँचा दिया
irāvāṁs tu tato rājann anuvindasya sāyakaiḥ | caturbhiś caturo vāhān anayad yamasādanam ||
Sinabi ni Sañjaya: Pagkaraan, O Hari, si Irāvān ay sa apat na palaso’y pinabagsak ang apat na kabayo ni Anuvinda, at ipinadala ang mga ito sa tahanan ni Yama. Sa mahigpit na tuntunin ng tungkulin sa digmaan, inuuna ng mandirigma ang pagputol sa paggalaw ng kaaway, binabago ang agos ng labanan sa pamamagitan ng tiyak at mapagpasiyang lakas, hindi ng bulag na pagpatay.
संजय उवाच
The verse highlights a battlefield ethic within kṣatriya-dharma: force is applied with tactical purpose—here, disabling the opponent’s chariot team—showing how duty in war often operates through strategic, targeted actions that determine outcomes while remaining within the accepted codes of combat.
Sañjaya reports to the king that Irāvān shoots four arrows and kills Anuvinda’s four horses, effectively neutralizing Anuvinda’s chariot mobility and sending the horses ‘to Yama’s abode,’ a poetic way of stating that they were slain.