Dhṛtarāṣṭra–Sañjaya-saṃvādaḥ; madhyāhna-saṅgrāma-pravṛttiḥ
Dhritarashtra–Sanjaya dialogue and the midday battle escalation
भारद्वाजस्ततस्तूर्ण पाण्डवानां महाचमूम् । दारयामास समरे शतशो5थ सहस्रश:,तब द्रोणाचार्यने संग्रामभूमिमें तुरंत ही पाण्डवोंकी विशाल वाहिनीको विदीर्ण करना आरम्भ किया। सैकड़ों-हजारों योद्धा धराशायी हो गये
sañjaya uvāca |
bhāradvājas tatas tūrṇaṃ pāṇḍavānāṃ mahācamūm |
dārayāmāsa samare śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
Sinabi ni Sañjaya: Pagkaraan nito, ang anak ni Bhāradvāja (si Droṇa) ay mabilis na nagsimulang humiwa at bumiyak sa napakalawak na hukbo ng mga Pāṇḍava sa labanan. Sa bugso ng paglusob na iyon, bumagsak ang mga mandirigma nang daan-daan, at maging libu-libo—larawang nagpapakita ng walang-humpay na agos ng digmaan, kung saan ang giting at taktika ay nangingibabaw sa habag, at ang kapatagan ay nagiging pook ng pagsubok sa tungkuling kṣatriya at sa kakila-kilabot nitong kapalit.
संजय उवाच
The verse underscores the grim ethical tension of kṣatriya-dharma: even when action is framed as duty and skill, war rapidly becomes mass suffering. It invites reflection on responsibility, the momentum of violence, and the human cost that accompanies martial excellence.
Sañjaya reports that Droṇa, identified by the patronymic Bhāradvāja, swiftly begins to break and split the Pāṇḍavas’ large battle formation, causing heavy casualties—hundreds and thousands falling as the fight intensifies.