भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः
Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal
रथाच्च स ध्वज: श्रीमान् नानारत्नविभूषितात् | पपात सहसा भूमौ विद्युज्जलधरादिव,दुर्योधनके नाना रत्नविभूषित रथसे वह शोभाशाली ध्वज सहसा कटकर पृथ्वीपर गिर पड़ा, मानो मेघोंकी घटासे भूमिपर बिजली गिरी हो
rathāc ca sa dhvajaḥ śrīmān nānāratnavibhūṣitāt | papāta sahasā bhūmau vidyuj jaladharād iva ||
Wika ni Sañjaya: Mula sa karwaheng pinalamutian ng sari-saring hiyas, ang maringal na watawat ay biglang bumagsak sa lupa, na wari’y kidlat na nahulog mula sa ulap ng ulan. Ang pagbagsak ng bandila’y hudyat ng masamang liko sa digmaan—na ang panlabas na karangyaan ay hindi makapagtitiyak ng panloob na katatagan o ng kapalarang naaayon sa dharma.
संजय उवाच
External magnificence—jewels, royal insignia, and martial display—does not guarantee stability or success; in war and in life, signs of decline can appear suddenly, reminding one of impermanence and the limits of mere power without dharmic grounding.
Sañjaya describes an ominous battlefield moment: the splendid banner mounted on a jewel-adorned chariot suddenly falls to the ground, compared to lightning falling from a cloud—an image suggesting shock, foreboding, and a turning of fortune.