Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः

Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment

(गदया भीमसेनेन ताडिता वारणोत्तमा: । भिन्नकुम्भा महाकाया भिन्नपृष्ठास्तथैव च ।।

sañjaya uvāca |

gadayā bhīmasenena tāḍitā vāraṇottamāḥ |

bhinnakumbhā mahākāyā bhinnapṛṣṭhās tathaiva ca ||

bhinnagātrāḥ sahārohāḥ śerate parvatā iva ||

Wika ni Sañjaya: Sa hampas ng pamalo ni Bhīmasena, ang pinakamahuhusay na elepante—malalaking katawan—ay nabiyak ang sentido at napunit ang likod. Wasak ang mga sangkap, bumagsak sila sa larangan kasama ang mga sakay, na parang mga bundok na gumuho. Doon din, daan-daang karwaheng pandigma ang dinurog niya hanggang maging pira-piraso kasama ang mga mandirigma; winasak din ang mga kabayo, mga kabalyero, at mga kawal na naglalakad. O Hari, nasaksihan namin ang kahanga-hangang tapang ni Bhīmasena: mag-isa siyang nakipaglaban sa napakarami mong mandirigma, na wari’y si Yama na may hawak na pamalo sa oras ng wakas, pumupuksa sa lahat ng nilalang. At nang makapasok si Bhīmasena sa hukbo ng mga Kaurava, si Dhṛṣṭadyumna, anak ni Drupada, ay iniwan si Droṇa at sumugod nang buong bilis sa kinaroroonan ni Saubala (Śakuni) na nakikipagdigma.

गदयाwith a mace
गदया:
Karana
TypeNoun
Rootगदा
FormFeminine, Instrumental, Singular
भीमसेनेनby Bhimasena
भीमसेनेन:
Karana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Instrumental, Singular
ताडिताःstruck
ताडिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootताडित
FormMasculine, Nominative, Plural
वारण-उत्तमाःbest of elephants
वारण-उत्तमाः:
Karta
TypeNoun
Rootवारणोत्तम
FormMasculine, Nominative, Plural
भिन्न-कुम्भाःwhose temples were split
भिन्न-कुम्भाः:
Karta
TypeAdjective
Rootभिन्नकुम्भ
FormMasculine, Nominative, Plural
महा-कायाःhuge-bodied
महा-कायाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाकाय
FormMasculine, Nominative, Plural
भिन्न-पृष्ठाःwith backs split
भिन्न-पृष्ठाः:
Karta
TypeAdjective
Rootभिन्नपृष्ठ
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाthus/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
भिन्न-गात्राःwith limbs shattered
भिन्न-गात्राः:
Karta
TypeAdjective
Rootभिन्नगात्र
FormMasculine, Nominative, Plural
सह-आरोहाःtogether with riders
सह-आरोहाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसहारोह
FormMasculine, Nominative, Plural
शेरतेlie (prostrate)
शेरते:
TypeVerb
Rootशी (शे)
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada
पर्वताःmountains
पर्वताः:
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Nominative, Plural
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīmasena (Bhīma)
G
gadā (mace)
V
vāraṇottamāḥ (war-elephants)
Ā
ārohāḥ (riders/mounted warriors)
P
parvata (mountains, as simile)

Educational Q&A

The verse highlights the awe-inspiring power of a warrior and, implicitly, the grave ethical cost of war: even the mightiest beings (war-elephants and their riders) are reduced to ruin, urging reflection on the destructive momentum that accompanies unchecked martial force.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīmasena, wielding a mace, strikes down elite war-elephants so violently that their temples, backs, and limbs are shattered; they fall with their riders, collapsing like mountains.