अध्याय ८० — मध्यंदिन-रणवृत्तान्तः
Yudhiṣṭhira–Śrutāyu encounter; Cekitāna–Gautama clash; Abhimanyu pressure; Arjuna’s redeployment
(गदया भीमसेनेन ताडिता वारणोत्तमा: । भिन्नकुम्भा महाकाया भिन्नपृष्ठास्तथैव च ।।
sañjaya uvāca |
gadayā bhīmasenena tāḍitā vāraṇottamāḥ |
bhinnakumbhā mahākāyā bhinnapṛṣṭhās tathaiva ca ||
bhinnagātrāḥ sahārohāḥ śerate parvatā iva ||
Wika ni Sañjaya: Sa hampas ng pamalo ni Bhīmasena, ang pinakamahuhusay na elepante—malalaking katawan—ay nabiyak ang sentido at napunit ang likod. Wasak ang mga sangkap, bumagsak sila sa larangan kasama ang mga sakay, na parang mga bundok na gumuho. Doon din, daan-daang karwaheng pandigma ang dinurog niya hanggang maging pira-piraso kasama ang mga mandirigma; winasak din ang mga kabayo, mga kabalyero, at mga kawal na naglalakad. O Hari, nasaksihan namin ang kahanga-hangang tapang ni Bhīmasena: mag-isa siyang nakipaglaban sa napakarami mong mandirigma, na wari’y si Yama na may hawak na pamalo sa oras ng wakas, pumupuksa sa lahat ng nilalang. At nang makapasok si Bhīmasena sa hukbo ng mga Kaurava, si Dhṛṣṭadyumna, anak ni Drupada, ay iniwan si Droṇa at sumugod nang buong bilis sa kinaroroonan ni Saubala (Śakuni) na nakikipagdigma.
संजय उवाच
The verse highlights the awe-inspiring power of a warrior and, implicitly, the grave ethical cost of war: even the mightiest beings (war-elephants and their riders) are reduced to ruin, urging reflection on the destructive momentum that accompanies unchecked martial force.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīmasena, wielding a mace, strikes down elite war-elephants so violently that their temples, backs, and limbs are shattered; they fall with their riders, collapsing like mountains.