Previous Verse
Next Verse

Shloka 256

Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)

रथैरनेकसाहसैर्भीमस्यावारयद्‌ दिश: । अपने पुत्रको मारा गया देख कलिंगराजने कई हजार रथोंके द्वारा भीमसेनकी सम्पूर्ण दिशाओंको रोक लिया

rathair aneka-sāhasair bhīmasyāvārayad diśaḥ |

Wika ni Sañjaya: Nang makita ng hari ng Kaliṅga na napatay ang kaniyang anak, dahil sa dalamhati at poot ay hinarangan niya ang lahat ng direksiyon sa paligid ni Bhīmasena sa pamamagitan ng maraming libong karwahe—isang desperadong paghihiganti sa gitna ng kaguluhang moral ng digmaan.

रथैःby chariots
रथैः:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Instrumental, Plural
अनेकmany
अनेक:
Karana
TypeAdjective
Rootअनेक
FormMasculine, Instrumental, Plural
साहसैःthousands
साहसैः:
Karana
TypeNoun
Rootसाहस
FormMasculine, Instrumental, Plural
भीमस्यof Bhima
भीमस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Genitive, Singular
अवारयत्blocked/checked/warded off
अवारयत्:
TypeVerb
Rootवृ (वारयति, caus.)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
दिशःdirections (quarters)
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīma (Bhīmasena)
K
Kaliṅgarāja (King of Kaliṅga)
R
ratha (chariots)
D
diś (directions/quarters)

Educational Q&A

The verse highlights how personal loss in war can rapidly turn into retaliatory action; it implicitly warns that grief and anger can drive escalation, testing dharma even for kṣatriyas bound to fight.

After his son is killed, the king of Kaliṅga responds by deploying many thousands of chariots to block and surround Bhīmasena from all sides, attempting to check his advance on the battlefield.