Shloka 28
अध्याय ५५ — भीष्मस्य प्रचण्डविक्रमः, अर्जुनप्रत्युत्तरं, कृष्णस्य चक्रोद्यतिः
Chapter 55: Bhīṣma’s onslaught, Arjuna’s counter, and Kṛṣṇa’s raised discus
पाज्चाल्याश्व महेष्वासा द्रौपद्या: पजच चात्मजा: । सर्वे दध्मुर्महाशड्खान् सिंहनादांश्न नेदिरे,काशिराज, शैब्य, महारथी शिखण्डी, धृष्टद्युम्न, विराट, महारथी सात्यकि, पांचालवीर, महाथनुर्धर द्रौपदीके पाँचों पुत्र--ये सभी बड़े-बड़े शंखोंको बजाने और सिंहनाद करने लगे
sañjaya uvāca | pāñcālyāś ca mahā-eṣvāsā draupadyāḥ pañca cātmajāḥ | sarve dadhmur mahā-śaṅkhān siṃha-nādāṃś ca nedire | kāśirājaḥ śaibyaś ca mahā-rathī śikhaṇḍī dhṛṣṭadyumnaḥ virāṭaḥ mahā-rathī sātyakiḥ pāñcāla-vīrāḥ mahā-dhanur-dharāḥ ||
Sinabi ni Sañjaya: Ang makapangyarihang mga mamamana ng Pāñcāla at ang limang anak ni Draupadī ay sabay-sabay na humihip ng kanilang malalaking kabibe at nagtaas ng sigaw na tulad ng leon. Kasama nila ang hari ng Kāśī, si Śaibya, ang dakilang mandirigmang-karwahe na si Śikhaṇḍin, si Dhṛṣṭadyumna, si Virāṭa, ang dakilang mandirigmang-karwahe na si Sātyaki, at ang mga bayani ng Pāñcāla—mga dalubhasa sa busog—na humihip din ng kabibe at ipinahayag ang kanilang matatag na pasya. Sa etikal na balangkas ng epiko, ang sabayang dagundong na ito’y hudyat ng disiplinadong kahandaan para sa isang digmaang dharma, kung saan ang tapang ay kaagapay ng tungkulin at katapatan.
(संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights collective resolve aligned with duty: warriors publicly affirm readiness through conches and battle-cries, suggesting that courage in a dharma-war is not private emotion but disciplined, communal commitment to one’s pledged responsibility.
Sañjaya lists key Pāṇḍava-side allies—Pāñcālas, Draupadī’s sons, and major commanders like Śikhaṇḍin, Dhṛṣṭadyumna, Virāṭa, and Sātyaki—who blow their conches and shout lion-roars, signaling the formal commencement of battle preparations.