Shloka 58
भीष्मपर्व — अध्याय 54: फल्गुन-प्रतिरोधः, सौबली-व्यूह-विध्वंसः, दुर्योधन-भीष्म-संवादः
सूर्योदयं त इच्छन्त: स्थिता युद्धाय दंशिता: । भारत! इस प्रकार पाण्डव क्रौंचार॒ुण नामक महाव्यूहकी रचना करके सूर्योदयकी प्रतीक्षा करते हुए युद्धके लिये कवच आदिसे सुसज्जित हो खड़े हो गये || ५७ ह ।। तेषामादित्यवर्णानि विमलानि महान्ति च । श्वेतच्छत्राण्यशो भन््त वारणेषु रथेषु च,उनके हाथियों और रथोंके ऊपर सूर्यके समान प्रकाशमान, निर्मल एवं महान् श्वेतच्छत्र शोभा पा रहे थे
sañjaya uvāca |
sūryodayaṃ tu icchantaḥ sthitā yuddhāya daṃśitāḥ |
bhārata! evaṃ pāṇḍavāḥ krauñcāruṇa-nāmakaṃ mahāvyūhaṃ racayitvā sūryodayasya pratīkṣāṃ kurvantaḥ yuddhāya kavacādibhiḥ susajjitāḥ samatiṣṭhan ||
tēṣām āditya-varṇāni vimalāni mahānti ca |
śveta-cchatrāṇy aśobhanta vāraṇeṣu ratheṣu ca ||
Sinabi ni Sañjaya: “O Bhārata, sa paghahangad sa pagsikat ng araw, ang mga Pāṇḍava ay tumindig na handa sa digmaan, ganap na may sandata at baluti. Matapos buuin ang dakilang ayos na tinatawag na ‘Krauñcāruṇa,’ hinintay nila ang bukang-liwayway, nakahandang simulan ang labanan. Sa ibabaw ng kanilang mga elepante at mga karwahe, ang malalaking puting payong—malinis at walang dungis—ay nagningning na wari’y araw.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights kṣatriya discipline: battle is approached with preparation, order, and attention to auspicious timing. The shining parasols symbolize royal legitimacy and morale, suggesting that outward order and inner resolve support the performance of duty in a grave ethical setting like war.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Pāṇḍavas have formed a major battle-array named Krauñcāruṇa and, fully armored, are waiting for sunrise to commence fighting. Their elephants and chariots are adorned with large, spotless white parasols gleaming like the sun.