Shloka 28
गौरुडव्यूह-रचना तथा अर्धचन्द्र-प्रत्यव्यूह
Garuḍa Array and the Ardhacandra Counter-Formation
चिच्छेद रथिनां बाणै: शिरांसि भरतर्षभ
sañjaya uvāca | ciccheda rathināṁ bāṇaiḥ śirāṁsi bharatarṣabha | jighāṁsantaṁ yudhāṁ śreṣṭha tadā āsīt tumulaṁ mahat ||
Sinabi ni Sañjaya: “O toro sa mga Bhārata, sa pamamagitan ng kanyang mga palaso ay pinutol ni Śveta ang mga ulo ng maraming mandirigmang nakasakay sa karwahe. Nang si Bhīṣma—ang pangunahing mandirigma—ay salakayin ng mga naglalayong pumatay sa kanya, sumiklab noon ang isang napakalaki at magulong labanan. Ipinakikita ng tagpong ito ang tensiyong moral ng digmaan: ang tapang at pag-iingat sa sariling panig ay mabilis na nagiging pagkahumaling sa pagpatay kapag ang layon ay ang pagpaslang sa iginagalang na nakatatandang mandirigma.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how quickly warfare intensifies when the objective shifts from defense and prowess to the explicit intent to kill a foremost warrior. It implicitly raises the ethical strain within kṣatriya-dharma: duty-bound combat can still become morally heavy when it turns into a frenzy of decapitation and the targeting of revered elders.
Sañjaya reports that a warrior is cutting down many chariot-fighters by severing their heads with arrows. At the same time, as Bhīṣma—the best of warriors—is being assailed with the intent to kill him, the battlefield becomes extremely tumultuous and the fighting swells into a great, terrifying clash.