Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra
Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance
तस्य लाघवमार्गस्थमलातसदृश प्र भम् । दिश: पर्यपतच्चापं गाण्डीवमिव घोषवत्
tasya lāghavamārgastham alātacakrasadṛśaprabham | diśaḥ paryapatac cāpaṃ gāṇḍīvam iva ghoṣavat ||
Sinabi ni Sañjaya: Ang kaniyang busog, na umuusad sa mabilis na landas ng kaniyang mga kamay, ay kumislap na parang umiikot na sulo na gumuguhit ng bilog na liwanag; umuugong na gaya ng Gāṇḍīva, ito’y umikot at sumuyod, wari’y umaabot sa lahat ng dako—larawan ng sinanay na sining-pandigma na pinakawalan sa makatarungang poot ng labanan.
संजय उवाच
The verse highlights disciplined skill and focused energy in battle: agility guided by training turns a weapon into an all-encompassing force, suggesting that power in war is ethically weighty and must be governed by kṣatriya-dharma rather than mere rage.
Sañjaya describes a warrior’s bow being whirled and drawn so swiftly that it appears as a circular blaze like a spinning firebrand, and it roars like Gāṇḍīva, seeming to sweep across all directions as the fighting intensifies.