Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Chapter 51: Saṃdhyākāla-saṃhāra

Evening Withdrawal after Arjuna’s Counter-Advance

लब्धलक्षतया कार्ष्णे: सर्वे भीष्ममुखा रथा: । सत्त्ववन्तममन्यन्त साक्षादिव धनंजयम्‌

labdhalakṣatayā kārṣṇeḥ sarve bhīṣmamukhā rathāḥ | sattvavantam amanyanta sākṣād iva dhanañjayam |

Sinabi ni Sañjaya: Nang makita ang tiyak na pagtama ni Kārṣṇi (Abhimanyu), ang lahat ng mandirigmang nasa karwahe na pinangungunahan ni Bhīṣma ay inakalang siya’y may pambihirang tapang—na para bang si Dhanañjaya (Arjuna) mismo ang kaharap nila. Ipinamalas ng tagumpay sa pagtudla ang disiplinadong husay at lakas-loob, at pinilit maging ang mga batikang mandirigma na kilalanin ang galing kahit sa gitna ng pagkapoot ng digmaan.

लब्धलक्षतयाby (his) having attained the mark / by successful aim
लब्धलक्षतया:
Karana
TypeNoun
Rootलब्ध-लक्षता
FormFeminine, Instrumental, Singular
कार्ष्णेःof the son of Kṛṣṇa (Abhimanyu)
कार्ष्णेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootकार्ष्णि
FormMasculine, Genitive, Singular
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
भीष्ममुखाःhaving Bhīṣma at the head (led by Bhīṣma)
भीष्ममुखाः:
Karta
TypeAdjective
Rootभीष्म-मुख
FormMasculine, Nominative, Plural
रथाःchariot-warriors / chariots
रथाः:
Karta
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Plural
सत्त्ववन्तम्possessed of strength/valor
सत्त्ववन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसत्त्ववत्
FormMasculine, Accusative, Singular
अमन्यन्तthey thought / considered
अमन्यन्त:
TypeVerb
Rootमन्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Ātmanepada
साक्षात्directly, as if present in person
साक्षात्:
TypeIndeclinable
Rootसाक्षात्
इवas, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
धनंजयम्Dhanañjaya (Arjuna)
धनंजयम्:
Upamana
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
A
Abhimanyu (Kārṣṇi)
A
Arjuna (Dhanañjaya)
R
rathāḥ (chariot-warriors)

Educational Q&A

Even amid hostility, true excellence compels recognition. The verse highlights kṣatriya values—discipline, courage, and skill—and shows that merit (sattva) can be acknowledged by elders and opponents alike, reinforcing an ethic of honoring prowess and character.

Sañjaya reports that Abhimanyu’s successful target-striking and swift prowess impress the battlefield’s senior chariot-warriors. Bhīṣma and the others, seeing his capability, regard him as virtually equal to Arjuna himself.