Shloka 7
भीष्मविक्रमदर्शनं तथा क्रौञ्चारुणव्यूहविधानम् | Bhīṣma’s Ascendancy and the Organization of the Krauñcāruṇa Formation
सम्बन्ध-- अब तीन “लोकोंगें क्रमसे उपर्युक्त तीन प्रकारके त्यायोंके लक्षण बतलाते हैं नियतस्य तु संन्यास: कर्मणो नोपपद्यते । मोहात् तस्य परित्यागस्तामस: परिकीर्तित:,(निषिद्ध और काम्य कर्मोंका तो स्वरूपसे त्याग करना उचित ही है) परंतु नियत कर्मका स्वरूपसे त्याग उचित नहीं हैः। इसलिये मोहके कारण उसका त्याग कर देना तामस त्याग कहा गया हैः
niyatasya tu saṃnyāsaḥ karmaṇo nopapadyate | mohāt tasya parityāgas tāmasaḥ parikīrtitaḥ ||
Ngunit ang pagtalikod sa mga gawaing itinakda bilang tungkulin ay hindi nararapat. Kapag iniwan ito ng tao dahil sa kamangmangan at pagkalito (moha), ang gayong pagtalikod ay tinatawag na tāmasa na tyāga.
अजुन उवाच
Educational Q&A
Renunciation is not simply giving up action; abandoning obligatory duty is improper. If one gives up prescribed responsibilities out of delusion, that renunciation is classified as tāmasic—rooted in ignorance rather than wisdom.
Within the Bhīṣma Parva’s ethical instruction on conduct and renunciation, the teaching clarifies types of tyāga (abandonment). It warns that neglecting one’s assigned duties—especially in a context where dharma must be upheld—is not true spiritual renunciation but a deluded withdrawal.