Shloka 7
Śraddhā–Guṇa–Vibhāga Yoga (Faith and the Three Guṇas) — Mahābhārata Book 6, Chapter 39
सम्बन्ध-- इस प्रकार क्षेत्रके स्वरूप और उसके विकारोंका वर्णन करनेके बाद अब जो दूसरे श्लोकमें यह बात कही थी कि क्षेत्र और क्षेत्रज्ञका जो ज्ञान है, वही मेरे मतसे ज्ञान है --उस ज्ञानको प्राप्त करनेके याधनोंका ज्ञान के ही नामसे पाँच शलोकोंद्वारा वर्णन करते आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रह:,श्रेष्ठताके अभिमानका अभाव, दम्भाचरणका अभाव, किसी भी प्राणीको किसी प्रकार भी न सतानाः, क्षमाभावः, मन-वाणी आदिकी सरलता, श्रद्धा-भक्तिसहित गुरुकी सेवारें, बाहर-भीतरकी शुद्धि", अन्तःकरणकी स्थिरता* और मन-इन्द्रियोंलहित शरीरका निग्रह?
ācāryopāsanaṁ śaucaṁ sthairyam ātmavinigrahaḥ; amānitvam adambhitvam ahiṁsā kṣāntir ārjavam
Sinabi ni Arjuna: “Ang mapitagang paglilingkod sa guro (ācārya-upāsana), kalinisan (panlabas at panloob), katatagan ng isip, at pagpipigil sa sarili—kasama ang kababaang-loob (walang pagmamataas), kawalan ng pagkukunwari, di-pananakit sa alinmang nilalang, pagtitiis, at pagiging tuwid—ito ang mga disiplina na humahantong sa tunay na kaalaman.”
अजुन उवाच
Educational Q&A
True knowledge is approached through ethical and disciplined living: reverence for the teacher, purity, steadiness, self-restraint, humility, sincerity, non-violence, patience, and straightforwardness. The verse frames ‘knowledge’ as a way of being, not merely a set of ideas.
Within Bhishma Parva’s instruction-setting, the discourse turns from describing the field (kṣetra) and its transformations to listing the practical means that cultivate right knowledge—highlighting inner virtues even amid the battlefield context.