Shloka 42
Karma-Yoga, Yajña-Cakra, and the Governance of Desire (कर्मयोग–यज्ञचक्र–कामनिग्रह)
Devanagari script
संकरो नरकायैव कुलघ्नानां कुलस्य च | पतन्ति पितरो होषां लुप्तपिण्डोदकक्रिया:,वर्णसंकर कुलघातियोंको और कुलको नरकमें ले जानेके लिये ही होता है। लुप्त हुई पिण्ड और जलकी क्रियावाले अर्थात् श्राद्ध और तर्पणसे वंचित इनके पितरलोग भी अधोगतिको प्राप्त होते हैं
Translation
Ang varṇa-saṅkara ay para lamang maghatid sa mga pumupuksa sa angkan—at sa buong angkan—patungo sa impiyerno. At ang kanilang mga ninuno ay bumabagsak din, sapagkat napuputol ang mga ritwal ng handog na pinda at tubig (śrāddha at tarpaṇa).
Word by Word
संकरःmixture; intermixture (of varnas)
संकरः:
Karta
TypeNoun
Rootसंकर
FormMasculine, Nominative, Singular
नरकायfor hell
नरकाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootनरक
FormMasculine, Dative, Singular
एवindeed; only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कुलघ्नानाम्of the destroyers of the family
कुलघ्नानाम्:
TypeNoun
Rootकुलघ्न
FormMasculine, Genitive, Plural
कुलस्यof the family
कुलस्य:
TypeNoun
Rootकुल
FormNeuter, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पतन्तिfall; go down
पतन्ति:
TypeVerb
Rootपत्
FormPresent, Indicative, Third, Plural, Parasmaipada
पितरःthe ancestors (manes)
पितरः:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Plural
होषाम्of them
होषाम्:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Plural
लुप्तपिण्डोदकक्रियाःwhose piṇḍa-and-water rites are lost (deprived of śrāddha and libations)
लुप्तपिण्डोदकक्रियाः:
TypeAdjective
Rootलुप्त-पिण्ड-उदक-क्रिया
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes