Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

Karma-Yoga, Yajña-Cakra, and the Governance of Desire (कर्मयोग–यज्ञचक्र–कामनिग्रह)

अथ व्यवस्थितान्‌ दृष्टवा धार्तराष्ट्रानू कपिध्वज: । प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डव:,हे राजन! इसके बाद कपिध्वज अर्जुनने मोर्चा बाँधकर डटे हुए धृतराष्ट्र- सम्बन्धियोंको देखकर, उस शस्त्र चलनेकी तैयारीके समय धनुष उठाकर हृषीकेश श्रीकृष्ण महाराजसे यह वचन कहा--'हे अच्युत! मेरे रथको दोनों सेनाओंके बीचमें खड़ा कीजिये

atha vyavasthitān dṛṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ | pravṛtte śastra-sampāte dhanur udyamya pāṇḍavaḥ ||

Pagkaraan, nang makita ni Arjuna—na may watawat na may sagisag ni Hanumān—ang mga anak ni Dhṛtarāṣṭra na nakahanay nang matatag, sa sandaling malapit nang magsalpukan ang mga sandata, itinaas niya ang kaniyang pana at naghanda siyang magsalita kay Hṛṣīkeśa (Kṛṣṇa).

अथthen/thereupon
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
व्यवस्थितान्arrayed/standing firm
व्यवस्थितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootव्यवस्थित
FormMasculine, Accusative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (ktvā), Parasmaipada/Atmanepada-neutral
धार्तराष्ट्रान्the sons/party of Dhṛtarāṣṭra
धार्तराष्ट्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Accusative, Plural
कपिध्वजःhe whose banner bears a monkey (Arjuna)
कपिध्वजः:
Karta
TypeNoun
Rootकपिध्वज
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रवृत्तेwhen begun/underway
प्रवृत्ते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रवृत्त
FormLocative (agreeing with 'सम्पाते'), Locative, Singular
शस्त्रसम्पातेin the clash/onslaught of weapons
शस्त्रसम्पाते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशस्त्रसम्पात
FormMasculine, Locative, Singular
धनुःbow
धनुः:
Karma
TypeNoun
Rootधनुस्
FormNeuter, Accusative, Singular
उद्यम्यhaving raised/taken up
उद्यम्य:
TypeVerb
Rootउद्-यम्
FormAbsolutive (lyap), Parasmaipada/Atmanepada-neutral
पाण्डवःthe Pāṇḍava (Arjuna)
पाण्डवः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Singular
हेO! (vocative particle)
हे:
TypeIndeclinable
Rootहे
राजन्king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
D
Dhṛtarāṣṭra’s sons (Kauravas)
H
Hanumān (as banner emblem)
B
Bow (dhanuḥ)
W
Weapons (śastra)