Previous Verse

Shloka 116

भीष्मपर्व — अध्याय 18: सेनानिनादः, ध्वज-दीप्तिः, भीष्मरक्षण-व्यवस्था च

Battle Muster: Soundscape, Banners, and the Protection of Bhīṣma

रथा विंशतिसाहस्रास्तथैषामनुयायिन: । सेनाके मुहानेपर खड़े हुए, वृषभके समान विशाल नेत्रोंवाले वे महाधनुर्धर वीर बड़ी शोभा पा रहे थे। नरेश्वर! भीष्मजीके पृष्ठभागकी रक्षा आपके पुत्र दुःशासन, दुर्विषह, दुर्मुख, दुःसह, विविंशति, चित्रसेन, महारथी विकर्ण, सत्यव्रत, पुरुमित्र, जय, भूरिश्रवा, शल तथा इनके अनुयायी बीस हजार रथी कर रहे थे

sañjaya uvāca |

rathā viṃśatisāhasrās tathaiṣām anuyāyinaḥ |

Sinabi ni Sañjaya: “May dalawampung libong karwaheng pandigma, kasama ang kanilang mga tagasunod. Ang mga mandirigmang ito—mga makapangyarihang mamamana na may malalaking matang gaya ng sa toro—ay nakatindig sa pinakaharap ng hukbo, at nagbigay rito ng ningning. O hari, ang nagbabantay sa likuran ni Bhīṣma ay ang iyong mga anak at ang kanilang mga kapanalig—Duḥśāsana, Durviṣaha, Durmukha, Duḥsaha, Viviṃśati, Citrasena, ang dakilang mandirigmang-karwahe na si Vikarṇa, Satyavrata, Purumitra, Jaya, Bhūriśravas, Śala—at ang dalawampung libong mandirigmang-karwahe na sumusunod sa kanila.”

rathāḥchariots
rathāḥ:
Karta
TypeNoun
Rootratha
FormMasculine, Nominative, Plural
viṃśatitwenty
viṃśati:
TypeNumeral
Rootviṃśati
Formtrue
sāhasrāḥthousand (in number)
sāhasrāḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootsahasra
FormMasculine, Nominative, Plural
tathāand likewise
tathā:
TypeIndeclinable
Roottathā
Formtrue
eṣāmof these (men/forces)
eṣām:
TypePronoun
Rootidam
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
anuyāyinaḥfollowers
anuyāyinaḥ:
Karta
TypeNoun
Rootanuyāyin
FormMasculine, Nominative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'O king')
D
Duḥśāsana
D
Durviṣaha
D
Durmukha
D
Duḥsaha
V
Viviṃśati
C
Citrasena
V
Vikarṇa
S
Satyavrata
P
Purumitra
J
Jaya
B
Bhūriśravas
Ś
Śala
C
Chariots (rathāḥ)
K
Kaurava army (senā)