Shloka 54
रथनेमिनिकृत्तैश्न गजैश्वैवावपोथितै: । पादाताक्षाप्यधावन्त साश्षराश्ष हययोधिन:
sañjaya uvāca | rathanemi-nikṛttaiś ca gajaiś caivāvapothitaiḥ | pādātāś cāpy adhāvanta saśastrāś ca hayayodhinaḥ ||
Wika ni Sañjaya: Marami ang naputol ng gilid ng gulong ng karwahe, at marami ang sinunggaban at inihagis sa lupa ng mga elepante. Ang mga kawal na naglalakad ay tumakas sa sindak, at ang mga kabalyero—may sandata pa at kasama ang kanilang mga kabayo—ay tumakbo rin mula roon. Ipinahihiwatig ng taludtod na kapag nanaig ang takot sa disiplina, guguho ang kaayusan ng labanan at ang karahasan ay magiging walang pinipili, winalis maging ang handa at armado.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral and practical breakdown that occurs when fear overtakes discipline in war: even armed warriors abandon their station, and violence becomes uncontrolled, harming many without discernment.
Sañjaya describes a fierce moment in the battle where some fighters are cut down by chariot wheels, others are grabbed and slammed down by elephants, and many infantry and cavalry—though still armed—flee the scene.