भीष्मपर्व — अध्याय ११०: पार्थभीमयोः प्रहारः तथा भीष्माभिमुखं संग्रामविस्तारः
Arjuna and Bhima’s pressure; escalation toward Bhishma
इस प्रकार श्रीमहाभारत भीष्मपर्वके अन्तर्गत भीष्मवधपर्वमें नवें दिनके युद्धका समाप्तिविषयक एक सौ छठा अध्याय पूरा हुआ
śrutaṃ hi kurumukhyasya nāhaṃ hanyāṃ śikhaṇḍinam | kanyā hy eṣā purā bhūtvā puruṣaḥ samapadyata ||
Sinabi ni Sañjaya: “Narinig ko ang paninindigan ni Bhīṣma, ang pinakadakila sa mga Kuru: ‘Hindi ko papatayin si Śikhaṇḍin. Sapagkat siya’y dating isinilang na dalaga, at pagkaraan ay naging lalaki.’”
संजय उवाच
Even in war, personal dharma and vows can impose limits on violence. Bhīṣma’s refusal to kill Śikhaṇḍin shows a chivalric ethic: he will not strike one he considers, by birth, a woman—highlighting how moral restraint can shape (and be exploited within) battlefield outcomes.
Sañjaya reports Bhīṣma’s declared resolve during the Kurukṣetra war: he will not kill Śikhaṇḍin because Śikhaṇḍin was formerly born as a maiden and later became male. This stance becomes strategically significant in the events leading to Bhīṣma’s fall.