Shloka 246
Adhyāya 107 — बहुयुद्धप्रकरणम्
Multiple Defensive Engagements to Protect Bhīṣma
अपायाज्जवनैरश्वै: पूर्ववैरमनुस्मरन् । इस प्रकार युद्धके मुहानेपर द्रोणाचार्यसे पीड़ित हो राजा ट्रुपद पूर्व वैरका स्मरण करते हुए शीघ्रगामी घोड़ोंद्वारा वहाँसे भाग गये
apāyāj javanair aśvaiḥ pūrvavairam anusmaran |
Sinabi ni Sañjaya: “Inaalala ang dating alitan, si Haring Drupada—na pinahirapan ni Droṇācārya sa mismong bungad ng labanan—ay tumakas mula roon sakay ng mga kabayong matutulin. Ipinahihiwatig ng taludtod na ang hindi pa napapawi na poot at mga hinanakit ng nakaraan ay maaaring magtulak sa isang tao sa pag-urong na may takot, kahit sa sandaling humihingi ng katatagan sa digmaan at sa tungkulin.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of clinging to past enmity: remembrance of old hostility (pūrvavaira) can cloud judgment and weaken resolve, leading to fear-driven action at critical moments.
On the battlefield, Drupada is pressed hard by Droṇa. Recalling their earlier feud, he retreats from the front and escapes quickly using swift horses.