Adhyāya 107 — बहुयुद्धप्रकरणम्
Multiple Defensive Engagements to Protect Bhīṣma
आरुरोह रथं तूर्ण दुर्मुखस्य विशाम्पते । प्रजानाथ! घोड़ोंके मारे जानेपर महारथी चित्रसेन तुरंत ही रथसे कूद पड़े और दुर्मुखके रथपर आरूढ़ हो गये
āruroha rathaṃ tūrṇaṃ durmukhasya viśāmpate |
Sinabi ni Sañjaya: “O panginoon ng bayan! Nang mapatay ang kaniyang mga kabayo, ang dakilang mandirigmang-karwahe na si Citraseṇa ay mabilis na lumundag mula sa sarili niyang karwahe at agad na sumakay sa karwahe ni Durmukha—isang kagyat na hakbang ng katalinuhan sa digmaan, upang mapanatili ang paggalaw at maipagpatuloy ang labanan sa gitna ng kaguluhan ng giyera.”
संजय उवाच
In the midst of war, presence of mind and swift, practical action are essential to uphold one’s role and responsibility; maintaining readiness and continuity in duty is portrayed as a key martial virtue.
After his horses are killed and his chariot becomes unusable, Citraseṇa immediately jumps down and climbs onto Durmukha’s chariot, ensuring he can continue fighting without delay.