भीष्मरथाभिमुख्यं — Arjuna’s advance with Śikhaṇḍin; Duḥśāsana’s interception
महाराज! भीम, द्रौपदीके पाँचों पुत्र, पाँचों भाई केकयराजकुमार, सात्वतवंशी सात्यकि, युधिष्ठिर आदि पाण्डव-सैनिक तथा धृष्टद्युम्न आदि पांचाल-सैनिक द्रुपदकी रक्षाके लिये गंगानन्दन भीष्मपर टूट पड़े ।।
sañjaya uvāca |
mahārāja! bhīmaḥ, draupadyāḥ pañca putrāḥ, pañca bhrātaraḥ kaikeyarājakumārāḥ, sātvata-vaṃśī sātyakiḥ, yudhiṣṭhirādayaḥ pāṇḍava-sainikāḥ tathā dhṛṣṭadyumnādayaḥ pāñcāla-sainikāḥ drupadasya rakṣārthaṃ gaṅgā-nandanaṃ bhīṣmam prati tutruvuḥ ||
tathaiva tāvakāḥ sarve bhīṣma-rakṣārtham udyatāḥ |
pratyudyayuḥ pāṇḍu-senāṃ saha-sainyā nara-adhipa, nara-īśvara! ||
Sinabi ni Sañjaya: O Hari! Si Bhīma, ang limang anak ni Draupadī, ang limang prinsipe na magkakapatid mula sa lahing Kekaya, si Sātyaki ng angkan ng Sātvata, ang hukbong Pāṇḍava na pinamumunuan ni Yudhiṣṭhira, at ang mga mandirigmang Pāñcāla na pinangungunahan ni Dhṛṣṭadyumna—lahat, upang ipagtanggol si Drupada, ay sumalakay kay Bhīṣma, anak ng Ilog Gaṅgā. Gayundin, O panginoon ng mga tao, ang lahat ng iyong mga mandirigma, na nag-alab sa hangaring ipagsanggalang si Bhīṣma, ay umabante kasama ang kanilang mga hukbo at sumugod na sumalubong sa hukbong Pāṇḍava.
संजय उवाच
The verse highlights the kṣatriya ethic of protection and loyalty: each side rallies to defend its key elder/ally—Drupada for the Pāṇḍavas and Bhīṣma for the Kauravas—showing how duty and allegiance drive action even amid morally complex warfare.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that major Pāṇḍava-aligned warriors (Bhīma, Sātyaki, Dhṛṣṭadyumna, the Upapāṇḍavas, Kekaya princes, and others) surge to protect Drupada by attacking Bhīṣma; in response, the Kaurava forces counter-advance to shield Bhīṣma and meet the Pāṇḍava army.