Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship

Book 14, Chapter 89

वर्षित्वा धनधाराभि: कामै रत्नै रसैस्तथा । विपाप्मा भरतश्रेष्ठ: कृतार्थ: प्राविशत्‌ पुरम्‌,भरतश्रेष्ठ राजा युधिष्ठिरने उस यज्ञमें धनकी मूसलाधार वर्षा की। सब प्रकारकी कामनाओं, रत्नों और रसोंकी भी वर्षा की। इस प्रकार पापरहित और कृतार्थ होकर उन्होंने अपने नगरमें प्रवेश किया

varṣitvā dhanadhārābhiḥ kāmai ratnai rasais tathā | vipāpmā bharataśreṣṭhaḥ kṛtārthaḥ prāviśat puram ||

Sinabi ni Vaiśampāyana: Matapos magpaulan ng kayamanan na tila rumaragasang agos, at magpaulan din ng lahat ng ninanais na kaluguran, mga hiyas, at piling mga pagkain, si Yudhiṣṭhira na walang dungis—ang pinakadakila sa mga Bharata—na natupad ang layon, ay pumasok sa kanyang lungsod. Ipinahihiwatig ng taludtod ang huwarang asal ng hari: ang kasaganaan ay ipinapamahagi bilang hayag na gawa ng dharma, at ang pagtatapos ng sakripisyo’y hindi sa pansariling pakinabang, kundi sa mapagbigay at maayos na pagbabalik sa buhay-sibil.

वर्षित्वाhaving rained/showered
वर्षित्वा:
TypeVerb
Rootवृष् (वर्षति)
Formक्त्वा (absolutive), कर्तरि, पूर्वकाल (having done)
धन-धाराभिःwith streams/showers of wealth
धन-धाराभिः:
Karana
TypeNoun
Rootधन + धारा
FormFeminine, Instrumental, Plural
कामैःwith desired objects/boons
कामैः:
Karana
TypeNoun
Rootकाम
FormMasculine, Instrumental, Plural
रत्नैःwith jewels
रत्नैः:
Karana
TypeNoun
Rootरत्न
FormNeuter, Instrumental, Plural
रसैःwith delicacies/juices
रसैः:
Karana
TypeNoun
Rootरस
FormMasculine, Instrumental, Plural
तथाalso/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
विपाप्माsinless
विपाप्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootविपाप्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
भरत-श्रेष्ठःthe best of the Bharatas
भरत-श्रेष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootभरत + श्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतार्थःfulfilled/successful
कृतार्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतार्थ
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past participle used adjectivally)
प्राविशत्entered
प्राविशत्:
TypeVerb
Rootप्र + विश्
Formलङ् (imperfect), Third, Singular, परस्मैपद
पुरम्the city
पुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुर
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
B
Bharata lineage (Bharatas)
P
pura (the city/capital)