Shloka 22
बभ्रुवाहन-धनंजययोः संग्रामः
Babhruvāhana and Dhanaṃjaya’s engagement at Maṇipūra
कृता विसंज्ञा भूयिष्ठा: क्लान्तवाहनसैनिका: । थोड़ी ही देरमें अर्जुनने युद्धस्थलमें झुकी हुई गाँठवाले बाणोंद्वारा अधिकांश सैन्धव वीरोंको संज्ञाशून्य कर दिया। उनके वाहन और सैनिक भी थकावटसे खिन्न हो रहे थे ।। २१ कल | तांस्तु सर्वान् परिग्लानान् विदित्वा धृतराष्ट्रजा
kṛtā visaṃjñā bhūyiṣṭhāḥ klāntavāhanasainikāḥ | tāṃstu sarvān pariglānān viditvā dhṛtarāṣṭrajāḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Karamihan sa kanila’y nawalan ng malay, at ang kanilang mga sasakyan at kawal ay pagod at lupaypay. Nang makita nilang lahat ay ganoon na kahina, napansin ito ng mga anak ni Dhṛtarāṣṭra—larawang nagpapakita na sa digmaan, ang husay ay kayang gawing walang magawa ang kahit mapagmataas na mandirigma, at ang mga pinuno’y sinusubok sa pasyang gagawin kapag ang kaaway ay nanghihina na.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the rapid, dehumanizing toll of battle—war reduces fighters to exhaustion and unconsciousness—and implicitly tests rulers and commanders: dharma is not only courage in combat but also discernment and restraint when others are already incapacitated.
Vaiśampāyana describes a battlefield moment where most warriors have been knocked senseless and their mounts and troops are fatigued; observing this weakened condition, the sons of Dhṛtarāṣṭra (the Kauravas) recognize the situation and prepare to respond.