युद्धसंग्रहः
Kurukṣetra Campaign in Summary
वस्त्रमाल्योत्करयुतो वीणावेणुमृदड्भगवान् । सुरामैरेयमिश्रेण भक्ष्यभोज्येन चैव ह
vaiśampāyana uvāca | vastramālyotkarayuto vīṇāveṇumṛdaṅgabhagavān | surāmaireyamiśreṇa bhakṣyabhojyena caiva ha ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Ang dakilang pagtitipong pangpista ay nagmistulang lubhang mapalad—nakasalansan ang mga kasuotan at mga kuwintas ng bulaklak, umaalingawngaw ang tugtugin ng vīṇā, plauta, at mga tambol na mṛdaṅga, at sagana ang pagkain at inumin, kabilang ang surā at maireya. Itinayo ang mga pamilihan at mga puwesto; marami ang mga panustos, at madali ang paggalaw sa lahat ng direksiyon. Bukod dito, para sa mga dukha, mga bulag, at mga ulila, walang patid na ipinapamahagi ang pagkain at inuming hinaluan ng surā at maireya—patunay ng hayag na pagkakawanggawa kahit sa gitna ng masaganang pagsasaya.
वैशम्पायन उवाच
The verse highlights a ruler’s public celebration marked by abundance and cultural refinement (music, ornaments) alongside social responsibility: continuous provision for the vulnerable. Ethically, it juxtaposes generosity and welfare with the presence of intoxicants, inviting reflection on how prosperity and pleasure are to be balanced with dharmic care for those in need.
Vaiśampāyana describes the atmosphere of a grand festival associated with the Ashvamedha context: stalls and markets, plentiful food, heaps of garments and garlands, and music from instruments. The scene includes organized distribution of food and drink to the poor, blind, and orphaned, emphasizing the scale and public character of the event.